پرورش انواع قارچ ، ماهی و جوجه های گوشتی


پرورش قارچ در منزل

 فصل کاشت:

بهترین موقع برای پرورش قارچ در خانه بین ماههای مهر تا آذر است ولی چنانچه امکانات تهویه هوا و متعادل نمودن درجه حرارت محیط محل پرورش وجود داشته باشد می توان قارچ را در ماههای دیگر سال تعمیم داد.

بطور کلی طرز پرورش قارچ مخصوص به خود آنست و می توان آنرا در محیط تاریک پرورش داد و بجز نور مستقیم آفتاب، هر مقدار نور را تحمل می کند. در هر صورت در محل پرورش قارچ علاوه بر آنکه، بایستی تهویه هوا به خوبی انجام گیرد، درجه هوای محیط پرورش نیز باید بین 15 - 10 درجه نگهداری شود. علاوه بر این محل پرورش بایستی کاملا تمیز، قابل شستشو و فاقد درز یا محلی برای پرورش باکتریها، حشرات و قارچهای مضر باشد.

 

اطاق پرورش قارچ:

عرض اطاق پرورش بایستی بحدی باشد که بتوان از راهروهایی که برای آن تعبیه می گردد، براحتی عبور نمود( حدود 70 سانتی متر) عرض طبقات پرورش قارچ را نیز حداکثر 180 سانتی متر در نظر می گیرند تا بتوان از دو طرف به وسط بستر قارچ دسترسی پیدا نمود و چنانچه طبقات پرورش قارچ در کنار دیوار باشد عرض آنرا حداکثر 90 سانتی متر قرار می دهند. همچنین می توان قارچ را در جعبه های چوبی در اندازه 60 در 90 سانتی متر و عمق 20 تا 25 سانتی متر پرورش داد. به منظور صرفه جویی در هزینه اولیه می توان، هر طبقه را با تخته های سه سانتی متری به عرض 90 تا 180 سانتی متر پوشانده و کود را مستقیما کف هر طبقه ریخته و قارچ را در آن کاشت و به این طرتیب احتیاجی به جعبه های چوبی نخواهد بود. طبقه بندی ها معمولا در طول اطاق پرورش انجام می گردد. روی سطح زمین نبایستی طبقه ای مستقر نمود، حداقل فاصله بین طبقه اول تا کف زمین 15 سانتی متر و فاصله هر طبقه از هم 60 سانتی متر می باشد.

بطور معمول برای پرورش قارچ در خانه فقط سه طبقه در نظر می گیرند و چنانچه اطاق به حد کافی وسیع باشد یک ردیف در طول اطاق در مجاور دیوار و یک طبقه (دو طرفه) در وسط و یک طبقه در طرف دیگر اطاق قرار می دهند بطوریکه دو راهرو به عرض 70 سانتی متر در دو طرف طبقه وسط، 180 سانتی متر باشد.

در یک اطاق بزرگ به طول 9 و عرض 5/6 متر می توان مساحتی در حدود یکصد متر مربع برای پرورش قارچ آماده نمود که از این سالن در هر فصل برداشت می توان استفاده نمود. و به 8 تا 850 کیلو قارچ دست یافت و چنانچه کاشت قارچ در جعبه های چوبی انجام گیرد تولید محصول از این میزان تا حدی بیشتر خواهد شد و در سالنی به ابعاد 5/9 و عرض 5/6 متر تعداد 180 جعبه جایگزین می گردد که محصول آن در یک فصل برداشت به حدود یک تن می رسد.

چنانچه محل پرورش قارچ محدود و کوچک باشد میزان احتیاج به کود و محلیکه باید آنرا تخمیر نمود، متناسب می باشد. لذا ترجیح داده می شود یک محوطه بتونی به ابعاد 5/1 متر ساخته و در مجاور آن محلی برای خروج آب مازاد کود در نظر بگیرند که فاضل آب را بتوان داخل سطل یا یک مخزن بتونی کوچک به ابعاد 40 سانتی متر وارد نمود. کف مخزن اصلی را به ضخامت 15 سانتی متر کاه ریخته و روی سطح کاه یک جعبه ای به ابعاد یک متر از جنس تور سیمی ضخیم که شبکه سوراخهای آن 5/0 سانتی متر باشد بطوری قرار می دهند که از هر طرف با دیواره مخزن بتونی 25 سانتی متر فاصله داشته باشد و اطراف این توری را از کاه پر نموده و داخل توری را از پهن اسبی مخلوط با کاه پر نموده و پهن را خوب متراکم نموده و سطح کود را نیز بطور کنبد مانند توده نموده تا آب باران به داخل توده کود نفوذ ننماید.

پس از 3 تا 4 روز به علت فعالیت باکتریهای تخمیر، درجه حرارت محیط توده به 70 درجه می رسد و مقداری از حجم توده کم می شود و در این موقع تمام توده کودی را که در مخزن قرار دارد برای هوادهی به محوطه مجاور توده برمی گردانند و در موقع برگرداندن کود بایستی سعی کرد حتی الامکان به تمام ذرات کود، هوا برسد تا اکسیژن مورد نیاز باکتریهای مخمر تامین گردد و پس از چند ساعت این توده را مجددا به داخل مخزن بذری ریخته و سطح آنرا با کاه بحد کافی انباشته تا سطح کود گنبدی شکل بشود. چنانچه در مخزن کوچک مجاور محل تخمیر فاضل آب جمع شده بوسیله سطل آنرا روی سطح کود می پاشند تا رطوبت توده تامین گردد مدت عملیات بین 15 - 10 روز به طول می انجامد و در این مدت 3 - 4 مرتبه بایستی کود برگردان بشود. و در خاتمه دوره سوم یا چهارم کود به رنگ قهوه ای تیره در آمده و ذرات آن ترد و شکننده شده و بوی مطبوعی از آن به مشام می رسد و چنانچه این شرایط در کود مشاهده نشود دلیل بر آن است که عملیات تخمیر به خوبی انجام نگرفته و در نحوه کار اشکالی وجود داشته است.

 

نحوه اسکلت بندی:

اسکلت بندی طبقات از نبشی 10 -12 که با ضد زنگ رنگ شده باشد و یا از الوار چهار چوب 10 سانتی متری ساخته می شود و بین ستونها چهار چوبی 5 سانتی متری پیش بینی می گردد. فاصله ستونهای عمودی از یکدیگر 5/1 متر و این فاصله در دو طرف بستر، بایستی حفظ گردد.

 

تهیه بستر برای پرورش قارچ:

بهترین ماده برای پرورش قارچ، پهن اسبی و کاه می باشد. برای تهیه کود جهت پرورش قارچ مقداری پهن اسبی و کاه را مخلوط نموده و در ابعاد مناسبی در حدود 3 متری آنرا انبار نموده و آنها را روی هم بخوبی بکوبید.(لگد کنید) تا متراکم شود بطوریکه از نفوذ باران به داخل آن جلوگیری گردد. پس از مدتی کوتاه عملیات تخمیر داخل توده کود شروع می شود و درجه حرارت محیط کود بالا می رود. همچنین می توان قبل از توده کردن کود مقداری آهک در حدود یک پنجم حجم پهن به آن اضافه و کاملا مخلوط کنید. سپس آنرا توده نمود این عمل باعث می گردد که عمل تخمیر به تعویق بیافتد و در عین حال آمونیاک تولید شده را جذب و علاوه بر آن مقداری از رطوبت اضافی کود را جذب نماید. بعد از سه روز مجددا این توده را برگ و هوا داده و آنرا مانند دفعه اول، انباشته و روی آنرا بکوبید. سطح آنرا شیب دهید تا آب باران به داخل آن نفوذ نکند و این عمل به فاصله 4 - 2 روز، چهار تا شش مرتبه باید تکرار گردد. لازم به یادآوریست که چنانچه در مرحله اول به کود، آهک داده شده فاصله برگردان کود چهار روزه و در صورتیکه آهک داده نشده باشد فاصله برگردان کود دو روز می باشد.

باید توجه داشت که بایستی دقت و مراقبت در نگهداری میزان رطوبت و حرارت داخل توده به عمل آید. زیرا هر اندازه مقدار رطوبت پهن زیاد باشد، محیط داخل کود، اسیدی شده و کود غیر قابل استفاده می گردد. بخصوص در موقع برگردان کردن کود، چنانچه مشاهده شود که کود بسیار خشک است، بایستی مقدار کمی غبار آب روی آن پاشید، از علائم مشخصه میزان رطوبت کود، آزمایش آنست، چنانچه مقداری کود را در دست بفشارید، نبایستی قطرات آب، از لای انگشتان(در هنگام فشار دادن) بچکد و فقط کافی است در اثر فشار به کود، کف دست، تر بشود. پس از آماده شدن بایستی اطاق پرورش را مجهز نمود.

 

طرز کاشت قارچ در اطاق پرورش:

پس از آماده شدن کود آنرا به داخل سالن انتقال داده و روی سطح هر ردیف به ضخامت 15 سانتی متر کود را گسترده و سطح آنرا کاملا مسطح می نمایند و این عمل را بایستی خیلی به سرعت و بدون آنکه کود حرارت خود را از دست بدهد انجام داد. پس از تکمیل و انجام کار کلیه درها و منافذ را بسته و مدت چهار روز کود را بحالت خود واگذار کنید تا درجه حرارت کود و محیط اطاق بالا برود و حدود 54 تا 60 درجه برسد و این حرارت به مدت 30 -48 ساعت ثابت باقی بماند، بعد از آن درجه حرارت کود پائین آمده و به 54 درجه می رسد. این عمل را عرق کردن محیط کشت می نامند در حقیقت در این حرارت قسمت اعظم از محیط در اثر حرارت زیاد ضد عفونی شده و لارو حشرات و غیره از بین می روند.

از این تاریخ به بعد تا مدت 5 روز درجه حرارت محیط بستر 10 - 12 درجه پائین می آید تا آنکه درجه حرارت به 23 الی 24 درجه می رسد. این درجه حرارت برای کاشت قارچ مناسب خواهد بود.

 

اسپر آماده کاشت:

اسپر قارچ را نمی توان مستقیما کاشت زیرا امکان دارد همراه با اسپر قارچ تعداد زیادی قارچهای سمی و غیر مفید وجود داشته باشد. بنابراین بایستی از اسپر آماده کاشت بنام اسپون که در محیط کاملا استریل، محفوظ و سلکته شده رشد کرده و به حالت خواب در آورده اند استفاده نمود.

طرز عمل و تهیه آن بدین ترتیب است که اسپر قارچ خالص شده را در محیط کاملا استریل آزمایشگاه قبلا پرورش داده، بطوریکه میسلیوم قارچ رشد خود را شروع نماید. سپس آنرا در حالت عقیم برده و مانع رشد بیشتر آن می شوند و در محیط کاملا استریل و محفوظ بنام اسپون قارچ به فروش می رسانند.

 

طرز کاشت اسپون:

یک قطعه اسپون را که در محیط بسته و کاملا استریل محفوظ است باز کرده و به دوازده قطعه کوچک تقسیم نموده و قبلا سطح خاک بستر را به فاصله 25 سانتی متر، قطعه چوبهای در خاک بستر فرو برده و علامت گذاری کنید. در محل هر سوراخ قسمتی از خاک را تا عمق 5 سانتی متر با وسیله ای خارج کرده و با دست چپ یک قطعه اسپون بجای آن گذاشته و روی آنرا بپوشانید بطوریکه عمق کاشت 3-5 سانتی متر از سطح خاک باشد و به همین ترتیب پیش بروید تا کلیه بستر کاشت شود.

 

پوشاندن سطح بستر:

ده تا چهارده روز بعد از تاریخ کاشت اسپون، بایستی سطح کشت را به وسیله یک لایه دو سانتی متری خاک استریل شده پوک و منفذدار پوشانده و کاملا آنرا مسطح و یکنواخت نمود. در این موقع درجه حرارت بستر بایستی 5/15 درجه باشد. باید توجه داشت که در موقع روکش کردن بستر، اسپون ها باید رشد خود را شروع کرده باشند و میسلیوم قارچ در اطراف محلی که اسپون کاشته شده رشد نموده و گسترش پیدا نموده باشند. در این موقع بوی مطبوع قارچ در محوطه و در محل بستر به مشام می رسد و در این موقع باید کاملا دقت شود تا به هیچ وجه، بستر کشت تکان نخورد و جابجا نشود و مخصوصا اگر تخته کف و طبقات شکم داده و یا قدرت نگهداری بستر خاک را نداشته باشد میسلیوم قارچ ها پاره شده و تمام محصول از بین می رود.

پس از پوشش نمودن سطح بستر، میسلیوم رشد سریع خود را شروع کرد و برای تسریع در رشد میسلیوم، درجه حرارت محیط بایستی بین 5/16 - 14 درجه باشد. در صورتیکه درجه حرارت محیط کشت خیلی بالا باشد، بکار بردن آهک در مخلوط خاک پوشش بستر صلاح نمی باشد.

 

شرایط برای پرورش و رشد قارچ:

تهویه

تهویه در محیط اتاق کشت باید بطور یکنواخت انجام شود و نبایستی روی سطح کشت را بیش از حد نیاز هوا داد و تهویه در کلیه نقاط اطاق بطور یکنواخت باشد.

 

درجه حرارت:

چنانچه درجه حرارت بستر کشت به کمتر از 14 درجه برسد و درجه حرارت محیط اطاق به حدود 5/7 درجه برسد بایستی اطراف بستر را با پارچه ضخیم پوشاند تا مانع تبادل حرارت به محیط شود. برای سرعت رشد قارچ می توان درجه حرارت محیط را به 5/14 درجه رساند و میزان تهویه را بالا برد ولی باید دقت شود که جهت حرکت هوا به طرف سطح قارچ نباشد.

 

رطوبت هوا و آبیاری:

در موقع تشکیل قارچ، محیط اطاق احتیاج به رطوبت دارد. بطور متوسط بهترین درجه رطوبت برای کشت بین 70 - 80 درصد می باشد. چنانچه درجه رطوبت هوا از این مقدار کمتر شود سطح کلاهک ها ترک برداشته یا سطح کلاهک قارچ لک دار می شود علاوه بر این سطح بستر خشک شده و احتیاج به آبیاری بیشتری دارد. برای تقلیل میزان رطوبت هوا لازم است در نقاط مختلف اطاق، رطوبت سنج های کار گذاشته شود و بطور مرتب مورد بازدید قرار گیرد. در صورتی به علت خشک شدن خاک سطح بستر، احتیاج به آبیاری است. بایستی به وسیله غبار پاش روی سطح خاک آنهم بحدی که آب در سطح بستر جریان پیدا نکند و یا در یک جا جمع نشود آبپاشی کنید. آبیاری را با آب خالص و با درجه حرارت 32 درجه و بسیار با احتیاط انجام دهید.

 

درجه حرارت محیط:

چند هفته پس از روکش کردن سطح بستر، میسیلیوم های قارچ تمام سطح بستر را پر نموده و بطور متوسط 7-8 هفته پس از کاشت اسپون، قارچ های کوچک سر سنجاقی در تمام سطح کشت ظاهر می شوند. در این موقع درجه حرارت بستر بایستی بین 10 -14 درجه باشد ولی هر اندازه قارچها رشد بیشتری پیدا نمایند می توان درجه حرارت را از 14 به 5/16 رساند و میزان تهویه را نیز بالا برد ولی باید دقت کرد که جهت حرکت هوا، به طرف سطح قارچ نباشد.

 

تقویت خاک بستر:

پس از آنکه قارچها بزرگ شده و نزدیک به برداشت شوند می توان روی سطح بستر کود مایع پاشید ولی باید دقت نمود که روی کلاهک قارچ پاشیده نشود این عمل در بالا بردن میزان محصول بسیار موثر است.

 

برداشت محصول:

به محض آنکه رشد قارچ بحد کافی رسید و تاج آن شکل کامل خود را پیدا نمود بایستی قارچهای رسیده را جمع آوری نمود و بطور مرتب در طول بستر کشت، بررسی کرد و قارچهای رسیده را جمع آوری کرد. قارچهایی که ترک برداشته و چتر آن باز شده باشد ارزش بازاریابی ندارند. علاوه بر این وزن آن کم می شود و همچنین قارچهایی که زودتر از موقع چیده شوند وزن آنها سبک بوده و از قارچهای درجه دو محسوب شده و ارزش غذایی کمتری دارد.

در موقع جمع آوری نباید از سبدهای بزرگ برای این منظور استفاده نمود. زیرا فشار قارچهای روی سبد موجب می گردد که قارچهای زیرین خراش برداشته و سیاه شوند برای جمع آوری قارچ، کافی است کلاهک را در دست گرفته و یک پیچ به آن داده تا پایه آن از زمین جدا شود و بلافاصله ساقه کثیف و آلوده را با چاقوی تیز قطع کرد. و قارچ تمیز را داخل سبد گذاشته و حتی المقدور جمع آوری با دستکش انجام گیرد. بهره برداری هر 15 روز یکبار انجام می گیرد و این برنامه مدت دو تا سه ماه به طول می انجامد.

 

بسته بندی:

قارچهای چیده شده را به اطاق سرد و خنک انتقال داده و در اسرع وقت نسبت به درجه بندی آن اقدام نموده و قارچهای لک دار و ناقص و کج و ناجور را جدا کرده و برای مصارف تهیه پودر در قارچ و کچ آپ فرستاده و قارچ های سالم را در بسته های درجه یک و درجه دو به بازار عرضه کنید.

 

 

پرورش قاچ خوراکی

 

وسایل مورد نیاز

 

از ساقه گندم - ذرت - برنج - قطعه جوب - خاک اره - کاغذ - کارتون - مقوا و هر چه دارای مواد سلولزی مباشد که از کلش هم میتوان استفاده کرد. کلش ها را به اندازه ۷ تا ۱۰ سانتیمتر قطعه قطعه میکنیمو در ظرف میخیسانیم به مدت ۱۰ تا ۱۲ ساعت و بعد در کیسه نایلونی میگذاریم. البته به با ضد عفونی - جوشاندن و استریل کردن به صورت کمپوست در می آوریم به این صورت که کیسه ها را تک تک درون بشکه آب میگذاریم که به وسیله جوشاندن ضد عفونی شود. و بعد آنرا در محیطی قرار میدهیم تا دمای آن پایین بیاید.

و مقدار بذر و کلش را به این صورت در نظر میگیریمکه کلش ۳ تا ۵ درصد و ۲۰۰ تا ۲۵۰ گرم بذر استفاده میکنیم. که به سه روش لایه ای - نقطه ای و مخلوطی این کار انجام میشود.

روش لایه ای:

به مقدار ۵ تا ۱۰ سانتیمتر کلش درون کیسه های نایلونی میریزیم و بذر ها را در کاره های نایلون پخش میکنیم و دوباره کلش را روی کلش هایی که ریختیم و بذر را در کناره آن میریزیم. این کار را ادامه میدهیم تا نایلون پر شود و سر آن را مچاله و درب آن را با نخ میبندیم و سر آن را به صورت قلاب در می آوریم.

 

روش نقطه ای:

به جای این که بذر ها را در کناره کیسه بریزیم در وسط کیسه میریزیم.و آن را ادامه میدهیم تا کیسه پر شود و درب آن را میبندیم به روش قبل میبندیم.

 

روش مخلوطی:

کلش ها و بذر ها را با هم مخلوط کرده درون کیسه میریزیم و درب کیسه را به همان صورات که گفته شد میبندیم.

 

آماده کردن سالن:

دمای سالن ۲۴ تا ۲۵ درجه سانتی گراد و رطوبت آن ۸۰ تا ۹۰ درصد باید باشد. روی کمپوست را بعد از ۳ روز ۷ تا ۱۰ تا ۱۲ عدد سوراخ ایجاد کنید . و بعد با پنبه را آغشته به الکل آغشته کرده و درون سوراخ هایی که ایجاد کرده ایم میگذاریمتا مگسی به نام( فارید) وارد نایلون نشود. بذر از خود میسیلیوم ران ایجاد میکندو محوطه را اشغال و در آن مدت رشد رویشی میکند، بعد احتیاج به رشد زایشی دارد.که برای شروع رشد زایشی ابتدا باید به وسیله شک افت دما از رشد رویشی جلوگیری شود که باعث رشد زایشی هم میشود.به این ترتیب که دما ۲۴ تا ۲۵ درجه میباشد که ۷ درجه دمای آن را کم میکنیم. که باعث رشد زایشی میشودبعد از شک دما ، دما باید ۱۸ درجه و رطوبت هم ۸۵ تا ۹۰ درصد باشد . در این مذدت قارچ به طور کامل رشد کرده به مدت ۷ تا ۱۲ تا ۲۰ روز ایجاد میشود. که موقع اولین برداشت و تا سه برداشت معمول میباشد. اما اگر پرورش قارچ را در اتاق یا در انباری انجام دهیم میتوانیم ۵ تا ۶ تا ۷ برداشت هم انجام دهیم .

برای نور آن هم در سالن میتوان یک لامپ مهتابی نصب کردو برای نصب کیسه ها به سقف (۶۰ تا ۷۰ سانتیمتر اولین لوله یا مفتول را در طول سالن بعد از ردیف اول ۵۰ تا ۶۰ سانتیمتر فاصله و بعد از ردیف دوم ۸۰ تا ۹۰ سانتیمتر راهرو ایجاد میکنیم.) کمپوست را توسط میله ای به شکل (اس) حروف لاتین که روی سقف به لوله یا مفتول به فاصله ۳۰ سانتیمتر به شکل یک در میان وصل میکنیم. وقتی که زمان برداشت میرسد نباید بگذاریم مدت زیادی از برداشت آن بگذرد زیرا باعث میشود که قارچ اسپور آزاد کند که این باعث کم وزن شدن و بد شکل شدن قارچ میشود در نتیجه باعث کم شدن بازار پسندی هم میشود. و برای اینکه از رشد ان جلوگیری کینیم باید به آن شک سرمایی بدهیم به صورت که شک سرمایی از ۱ تا ۴ درجه میباشد که از رشد آن جلوگیری میشود ولی کماکان شک سرمایی ادامه دارد تا به بازار عرضه کنیم.

سیستم حرارتی و خنک کننده

سیستم حرارتی:هیتر( دست ساز ) در صورتی که هزینه نداشته باشید هیتر را خودمان میسازید.

 

سیستم خنک کننده:  کولر آبی که در قسمت پایین دهانه کولر سوراخی دیگر ایجاد میکنیم. زیرا: (سی او دو) در پایین سالن جمع شده و به جای هوا وارد کولر میشودو دوباره به سالن بر میگرددو (سی او دو) در کل سالن پخش میشود.

 

ضدعفونی اتاق


ضد عفونی اتاق حتما باید انجام شود. تا از آلودگی ها و بیماری ها جلوگیری شود. برای ضد عفونی کردن اتاق 20سی سی فرمالین + 40 گرم پر منگنات پتاسیم که باعث بخار فرم آلدیته میشود. این مقدار برای سه متر مربع میباشد. و اگر بیشتر از سه متر مربع باشد در 3 ضرب کنید و همینطور میتوانید از سموم قارچ کش - کنه کش و حشره کش استفاده کنید.

 ارتفاع سالن در میزان محصول بیشتر تاثیر داردارتفاع 5 تا 6 متر که حد اقل 4 تا 5 متر را باید داشته باشد.(برای سالن های استاندارد).

برادشت


اولین برداشت بعد از 10 تا 12 روز میباشد. در هنگام برداشت از انتهای آن نزدیک به کمپوست قطع کنید.

عوامل نشان دهنده قارچ قابل برداشت:


- برگشت لبه - چین خوردگی لبه - سیاه شدن لبه قارچ .
بیماری و آفات: 1- باکتری  2- ویروسی  3- قارچی.

بیماری:


1- باکتری: که به وسیله آب کلر میتوان درمان کرد.
2- ویروسی: درمانی ندارد جز اینکه باید از آن جلوگیری کرد. نشانه های بیماری ویروسی: 1- حالت کچلی روی کمپوست. 2- پایه حالت پوسیدگی پیدا میکند. 3- قارچ به یک طرف کج میشود. 4- پایه قارچ طویل میشود. 5- کلاهک قارچ کوچک میشود.
3- قارچی: (رقیب قارچ پرورشی است) مانند انگل - کپک تار عنکبوتی - کپک ساه - کپک سبز.
 
آفات:


حشرات مانند مگس فارید که از کوچکترین شکل و طریق وارد نایلون میشودو تخم گذاری میکند که باید سم پاشی کرد. نماتد و کنه در کلش وجود دارند که با جوشاندن میتوان انها را از بین برد.

 

 

 

 

قارچ‌ دکمه‌ای‌ معمولی‌

 

قارچ‌ سفید دکمه‌ای‌ و گونه‌های‌ متعدد آن‌، برلایه‌های‌ کود می‌رویند. ماشوره‌، به‌ تنهایی‌ یا به‌ همراه‌ کود فضله‌ی‌ اسب‌، مواد اولیه‌ی‌ کود موردنیاز است‌ و عوامل‌ ساختاری‌ و شیمیایی‌ لازم‌ را فراهم‌ می‌کند.

ماشوره‌، با نیتروژن‌ غنی‌ شده‌ است‌نیتروژن‌ در حالت‌ مواد زائد گوناگون‌ کشاورزی‌ همچون‌ تخم‌ پنبه‌ و فضله‌ی‌ مرغ‌ به‌ کود اضافه‌می‌شود. در خلال‌ تولید کود، کیفیات‌ فیزیکی‌ ویژه‌ای‌ (تراوایی‌ هوا و آب‌ که‌ موجب‌ نگهداری‌فوائد آنان‌ می‌شود) و خصوصیات‌ شیمیایی‌ (در دسترس‌ بودن‌ مواد مغذی‌ برای‌ قارچ‌ و دست‌نیافتن‌ ارگانیسم‌های‌ رقیب‌ به‌ آن‌ مواد) به‌ عنوان‌ فاکتوری‌ ارگانیک‌ پدید می‌آیند و مصرف‌می‌شوند و در این‌ میان‌ حرارت‌ به‌ مدد تولید میکروارگانیسم‌ها تولید می‌شود دمای‌ مورد نیاز برای‌این‌ فرآیندها توسط‌ توده‌ای‌ از ماشوره‌ در اندازه‌ای‌ معین‌ تامین‌ می‌شود. اطاقک‌های‌ خاصی‌ دما،رطوبت‌ و هوای‌ تازه‌ی‌ کنترل‌ شده‌، همگی‌ برای‌ فراهم‌ آوردن‌ شرایط‌ صحیح‌ پاستوریزه‌ کردن‌لازم‌اند و نیز برای‌ شرایط‌ پایان‌ فرآیندهای‌ تولید کود مگر در حالتی‌ که‌ کود از پیش‌ مهیا باشد،روند پرورش‌ قارچ‌ دکمه‌ای‌ سفید بسیار تکنیکی‌ و عموماً در وادی‌ تخصص‌ پرورش‌ دهندگان‌تفریحی‌ یا خرده‌ پاست‌.

 

پرورش ماهی

مقدمه  

رشد ماهیان و عواملی که روند رشد تحت تأثیر آنهاست برای پرورش دهنده ماهی ، در درجه اول اهمیت قرار دارند. زیرا حداکثر رشد ماهی در حداقل مدت زمان با حداقل مقدار غذا ، هدف اصلی اوست. ماهی جانوری خونسرد است و جهت حفظ درجه حرارت بدن خود ، مجبور به صرف انرژی نیست. بدین لحاظ ، یک ماهی نسبت به یک جانور خونگرم ، از لحاظ تبدیل مواد غذایی به پروتئین بدن ، از کارآیی و استعداد بیشتری برخوردار است. تغذیه ماهیان انرژی مورد نیاز ماهی از غذا تأمین می‌شود، بهر حال این انرژی در اصل از خورشید تولید می‌شود. انرژی خورشید بوسیله گیاهانی که برای ساختن کربوهیدراتها ، انرژی مصرف می‌نمایند، به غذا تبدیل می‌گردد. جانوران این گیاهان را خورده و انرژی ذخیره شده را جهت انجام فعالیتهای خود مورد استفاده قرار می‌دهند.بنابراین گیاهان به عنوان تولید کنندگان اولیه مواد غذایی شناخته شده‌اند، که این مواد به صور دیگر تبدیل می‌گردد و سپس در اختیار ماهیان قرار می‌گیرد.

ترکیبات آلی مورد نیاز ماهیها

پروتئینها  

پروتئینها ترکیبات آلی پیچیده‌ای هستند که از واحدهای اسید آمینه ساخته شده‌اند و از طریق اسیدهای دیواره روده به داخل خون جذب و یا جهت تولید انرژی می‌سوزند. منابع گیاهی و غالبا حیوانی در تأمین پروتئین مصرفی ، در جیره غذایی مصرفی ، تغذیه مصنوعی پرورش دهندگان گنجانده می‌شود.  

 چربیها

این مواد از واحدهای اصلی به نام اسیدهای چرب تشکیل می‌شوند . اطلاعات در مورد جزئیات نیاز ماهی به چربی در دست نیست، لذا در غذاهای ویژه مصنوعی اهمیتشان در درجه دوم قرار دارد.

 کربوهیدراتها

این مواد شامل گروه وسیعی از مواد شامل قندها ، نشاسته‌ و سلولز هستند. این مواد غالبا در تغذیه مصنوعی ماهیانی بکار می‌روند که از طریق آنزیم آمیلاز ، قادر به بهره‌وری از محصولات گیاهی هستند. 

ویتامینها

·  تیامین که در غلات و حبوبات و سبزیجات و خمیر ترش (Yeast) و بافت حیوانی یافت می‌شود و کمبود آن باعث کمی رشد و تشنجها است.

· پیریدوکسین ، که در خمیر ترش ، غلات وحبوبات موجود است و کمبود آن کم خونی ماهی را به دنبال دارد.

· اسید اسکوربیک که در سبزیجات و بافت حیوانی موجود و کمبود آن باعث خونریزی بافتها می‌شود.

·  ویتامین A در روغن ماهی موجود و از طریق گنجاندن پودر ماهی در جیره غذایی تأمین می‌شود.

·  ویتامین D از طریـق تأثیر نور ماوراء بنفـش در پوست ماهی ساخته می‌شود و کمبود آن اختلال در فرآیند استخوان سازی را باعث می‌شود. 

·  ویتامین E و ویتامین K در بافت گیاهی و سبزیجات موجود و کمبود آنان باعث کم خونی و اختلال در انعقاد خون می‌گردد.

استحصال تخم و بچه ماهی

در صنعت تکثیر و پرورش آبزیان ، واژه تخم یا بچه ماهی به مراحل جوانی حیوان مورد استفاده جهت ماهی‌دار نمودن استخرهای پرورش ماهی اطلاق می‌گردد. تهیه و تأمین بچه ماهی در زمینه پرورش ماهیان تحت تأثیر وجود اختلافی مهم بین رفتار تخم ریزی گونه‌های مختلف ماهیان قرار دارد. به عبارت دیگر برخی از انواع ماهیان آب شیرین از روی میل در استخرهای پرورش ماهی تخم‌ریزی می‌کنند و تأمین تخم به راحتی صورت می‌گیرد و برخی در کارگاه تخم‌ریزی می‌کنند .بهترین نوع ماهی شناخته شده که به سهولت در استخر تخم‌ریزی می‌نمایند ، ماهی تیلاپیا است. نوع دیگری از سیستم تکثیر ماهیانی که در آب شیرین استخرها به حد بلوغ و تخم‌ریزی و بهره‌برداری می‌رسد ماهی قزل‌آلا است. البته وجه تمایز آن با ماهیان دیگر آب شیرین ، در استفاده از استخرهای بتونی بوده که ویژه اینگونه ماهیان است. در صورت عدم استفاده از این گونه استخرها لازم است در شرایط حوضچه تخم‌ریزی ماهیان قزل‌آلای مولد از استخر برداشته و با استفاده از دست ، از طریق وارد آوردن فشار بر روی بدن ماهی تخم کشی صورت و سپس تخمهای بارور شده را به خارج از حوضچه (استخرهای غیر بتونی) هدایت کرد.  

آب  

منـشاء آب شـیرین جـهت پرورش ماهیان ، بارندگی است که با توجه به موقعیت جغرافیایی و آب و هوایی محل تغییر می‌کند. چشمه‌ها و چاهها در اثر نفوذ آب باران در زمین بوجود آمده‌اند که جهت پرورش و تکثیر ماهیان مورد بهره‌برداری قرار می‌گیرند. گاهی نیز از هرز آبهای جمع شده در زمینهای شیب‌دار با منشاء باران در تکثیر و پرورش استفاده می‌گردد. مردابها ، دریاچه‌ها و رودخانه‌ها منابع ذخیره هرز آبها هستند. برای یک استخر پرورش ماهی ، نیازمند یک مقدار آب اولیه جهت آبگیری متناسب با حجم مورد نیاز استخر هستیم. مقدار آب مورد نیاز برای پرورش ماهی در آبهای شیرین از مجموع عوامل زیر تعیین می‌گردد:  

·   حجم استخر در شروع دوره پرورش ماهی  

·    تلفات نفوذی در طول دوره پرورش ماهی

·    تلفات تبخیری در طول دوره پرورش ماهی

در صورتی که کل آب شیرین مورد استفاده جهت پر کردن استخر در مواقعی از سال برای تأمین آب استخر کافی نباشد، ساختن یک مخزن ذخیره آب ، پرورش دهندگان را قادر خواهد ساخت تا در مواقع پر آبی ، آب را جهت زمان خشکسالی و کم آبی ذخیره و استفاده نمایند. اگر استخر به شکل مربع مستطیل باشد با در هم ضرب کردن دو ضلع و ارتفاع کل آب مورد نیاز برآورد می‌شود. ارتـفاع × عــرض × طــول کــه تـعــیین ارتــفاع از طــریــق تـخـمین میانگین عمق آب صورت می‌گیرد که به صورت ارتفاعات مختلف سطح استخر قابل استحصال است . 

کارگاههای پرورش ماهی

مدیریت اینگونه استخرها مستلزم تأمین آب کافی و هنر ایجاد شرایط مطلوب محیطی لازم برای حداکثر رشد و حداقل میزان مرگ و میر جمعیت ماهیان موجود در استخر است. ورود آب به استخر از طریق یک ورودی تحت کنترل انجام می‌گیرد که هدف از آن تأمین جریان مرتب و قابل تنظیم آب ممانعت از فرار ماهیان و جلوگیری از ورود گونه‌های نامطلوب به داخل استخر می‌باشد. ایـن آب از طـریق یـک خروجی قابل کنترل به نام مانک (Monk) از استخر خارج می‌گردد و به تولید کننده امکان می‌دهد که هر گونه لایه آب موجود در کف استخر را که احتمالا کیفیت آن پایین آمده و بایستی با آب تازه تعویض گردد را تخلیه سازد.

دستورالعملهای عمومی در رویه پرورش ماهیان آبهای شیرین

در این خصوص پرورش دهندگان ماهی می‌توانند از محیطهای آبی و تسهیلاتی استفاده کنند که برای پرورش ماهی کپور و دیگر گونه‌های ماهی آبهای شیرین مناسب‌ترند ، تا برای ماهیان قزل‌آلا و فنون این کار در حال حاضر کاملا مرسوم و رایج است. ایجاد استخرهای ماهی در اصل رویه‌ای از آب‌زدایی و کنترل منظم مناطق باتلاقی با استفاده از سدهای ساده که به تدریج استخرهایی مناسب تولید ماهی در کنار آن ایجاد شد، ریشه گرفته است. از لحاظ فنی کلیه گونه‌های ماهی آب شیرین را می‌توان پرورش داد و این بسته به انتخاب بازار است. در ذیل برخی از مسایلی که در رویه‌های پرورش و تکثیر ماهیان آب شیرین باید بدانها توجه داشت مد نظر قرار می‌گیرد.

ضد عفونی استخر

استخرها که در اندازه‌های متفاوتی هستند (از 100 متر مربع برای تخم‌ریزی گرفته تا بیش از 10 هکتار برای پرورش ماهیان استخرهای نمونه یا در زمین حفر می‌شوند و یا بوسیله پشته‌های خاکی ساخته می‌شوند که در هر حال باید قابل زهکشی باشند و این کار معمولا بوسیله سیستم (مانک) صورت می‌گیرد. بهترین و ارزان‌ترین روش ضد عفونی استخرها خنگ گذاشتن و به آیش درآوردن آن است.

تخم‌ریزی 

بطور معمول ماهیان آب شیرین در دمای حدود 22 درجه سانتیگراد تخم‌ریزی می‌کند و استخرهای تخم‌ریزی در آغاز ماه مه ، هنگامی که حرارت آب به سرعت زیاد می‌شود، آماده می‌گردند. در استخرها بذر علف افشانده می‌شود یا گیاهان دیگر امکان رویش می‌یابند، بطوری که رستنیهای مناسب موجود باشد، تا تخمها به آنها بچسبند. استخرها در اکثر اوقات سال ، خـالی هستند امـا درست قـبل از تخم‌ریزی از آب پر می‌شوند و فرصت گرم شدن می‌یابند. آنها تنها وقتی مورد استفاده قرار می‌گیرند که درجه حرارت آبشان بالای 18 درجه سانتیگراد باقی بماند. ماهیهای تولید مثل کننده آب شیرین در دسته‌هایی شامل 2 نر و یک ماده انتخاب می‌شوند. نرها به سادگی شناسایی می‌شوند. به این ترتیب که وقتی که حفره شکمی آنها به آرامی فشار داده شود، اسپرم از منفذ آن خارج می‌شود. ماده‌ها در این زمان به واسطه حفره شکمی متورم و منفذهای برجسته قابل تشخیص‌اند. ماهی کپور معمولا در 4 سالگی بالغ می‌شود ، گرچه نرهای آن می‌توانند زودتر بالغ شوند. دسته‌های ماهیان بلافاصله بعد از آب‌گیری استخر ، وارد آن می‌شوند و تخم‌ریزی بعد از حدود 36 ساعت صورت می‌گیرد. ماده‌ها روی گیاهان مرکز استخر تخم می‌ریزند و هر ماهی حدود 000ر100 تخم به ازاء هر کیلوگرم از وزن بدن تولید می‌کند. ماهیهای تولید مثل کننده را پس از تخم‌ریزی بلافاصله از استخر بیرون می‌آورند تا تخمها را نخورند.

مراحل لاروی

معمولا تخم ماهیان آب شیرین از جمله کپور پس از گذشت 100 درجه روز (یعنی 4 روز در دمای 25 درجه سانتیگراد) سرباز می‌کند. لاروها به طول 5 میلیمتر هستند و تنها یک کیسه غذایی کوچک با خود همراه دارند. هنگام آماده سازی استخر تخم‌ریزی یا نزدیک به این زمان ، استخرهای نوزاد پروری بزرگتر از استخرهای تخم‌ریزی هستند و باید حدود 1.2 متر عمق داشته باشند. این استخرها اختصاصا برای تولید لارو بکار می‌روند و باید تنها حاوی مواد غذایی در چنان اندازه و کیفیتی باشند کـه مـناسب تـغذیه لاروهـا بـاشند. 

کنترل بیماری

کنترل بیماری تا حد زیاد مسئله‌ای است مربوط به بهداشت استخر. استخرها حتی‌الامکان باید در طول زمستان ، خشک نگه داشته شوند و با آهک زنده ، فرمالین یا سود سوزآور ضد عفونی گردند. ماهیان تولید مثل کننده همیشه باید از بچه ماهیها و ماهیان در حال رشد بزرگ‌تر و جدا نگاه داشته شوند. ماهیان باید به خاطر انگل‌ها یا سایر علائم بیماری بطور مکرر در فصل رشد و ترجیحا حداقل ماهی یک بار بطور کامل معاینه شوند و اگر بیماری آنان محرز گردید، سریع و بطور موثر درمان شوند. دقت در انتخاب ماهیان تولید مثل کننده اهمیت فراوانی دارد تا در درجه اول موجب انتقال بیماری به مزرعه نشوند.

کنترل شکارچیان

کنترل شکارچیان (عمدتا پرندگان و حشرات آبزی) ، بیشتر با پیشگیری از ورود آنان تا نابود ساختن آنها باید فراهم گردد. گرین هاوسها واقعا در مقابل شکارچی مقاوم هستند. مسئله عمده دیگر بویژه در اواخر فصل که گرمای آب بیشتر و محصول ماهی موجود در آب بالاست. آلودگی استخر بوسیله خود ماهیان می‌باشد. در این حالت اکسیژن مورد نیاز ضایعات دفع شده از ماهی ، و همچنین مصرف اکسیژن توسط ماهیان در حال رشد ، سبب کاهش میزان اکسیژن محیط می‌گردد. برای مقابله با این موضوع می‌توان آب را در طول شب که میزان اکسیژن در پایین‌ترین حد خود است، هوا داد یا آب آن را بطور دائم عوض کرد، گرچه مورد اخیر با اتلاف حرارت آب همراه است.

 

پرورش جوجه های گوشتی

 

مدیریت تنش گرمایی در جوجه های گوشتی

دماهای بالای پرورش ، موجب افزایش تلفات در مزارع طیور گوشتی می شود که همراه شدن این شرایط با رطوبت نسبی بالا ، می تواند اثرات بدتری در پی داشته باشد. تنش گرمایی ، بر آرامش پنده تاثیر گذاشته که این امر ، به کاهش بازدهی تولید منجر می گردد. به هنگام بروز تنش گرمایی ، جوجه های گوشتی برای مقابله با مرگ ، که در اثر تلاش بی وقفه پرنده برای خارج کردن حرارت اضافی بدن رخ می دهد ، ناچار به تحمل فعالیت زیاد برای تنظیم گرمایی به منظور سازگار شدن با شرایط گرم هستند. بنابراین در چنین شرایطی، اغلب تمامی توانمندی های ژنیتیکی جوجه های گوشتی در تولید محصول ، نمایان نمی شود.

 مدیریت تنش گرمایی در جوجه های گوشتی

دماهای بالای پرورش ، موجب افزایش تلفات در مزارع طیور گوشتی می شود که همراه شدن این شرایط با رطوبت نسبی بالا ، می تواند اثرات بدتری در پی داشته باشد. تنش گرمایی ، بر آرامش پنده تاثیر گذاشته که این امر ، به کاهش بازدهی تولید منجر می گردد. به هنگام بروز تنش گرمایی ، جوجه های گوشتی برای مقابله با مرگ ، که در اثر تلاش بی وقفه پرنده برای خارج کردن حرارت اضافی بدن رخ می دهد ، ناچار به تحمل فعالیت زیاد برای تنظیم گرمایی به منظور سازگار شدن با شرایط گرم هستند. بنابراین در چنین شرایطی، اغلب تمامی توانمندی های ژنیتیکی جوجه های گوشتی در تولید محصول ، نمایان نمی شود. 

تاثیر مدت تغذیه جیره آغازین - پایانی (رشد) و سطح لیزین جیره بر عملکرد تولیدی جوجه های گوشتی

این تحقیق به منظور تعیین اثر سطوح مختلف اسید آمینه لیزین و زمان تغذیه جیره آغازین و پایانی بر عملکرد جوجه های گوشتی در یک آزمایش فاکتوریل 2*2*2 در قالب کاملا تصادفی انجام شد. فاکتور اول ، مدت تغذیه جیره آغازین، فاکتور دوم ، مدت تغذیه جیره پایانی و فاکتور سوم ، سطح لیزین جیره بود. به هر یک از تیمارهای آزمایش چهار گروه 16 قطعه ای اختصاص یافت. برای این منظور تعداد 512 قطعه جوجه خروس گوشتی سویه راس 308 ، برای 49 روز بر روی بستر پرورش یافت و عملکرد تولیدی آنها در دوره 0 تا 42 و 0 تا 49 روزگی مورد بررسی قرار گرفت . در دوره 0 تا 42 روزگی زمان تغذیه جیره آغازین بر افزایش وزن ، پروتئین مصرفی و بازده پروتئین مصرفی اثر معنی داری نداشت ولی باعث افزایش مصرف خوراک، ضریب تبدیل خوراک ، انرژی مصرفی و بازده انرژی شد. زمان تغذیه جیره پایانی بر عملکرد جوجه ها اثر معنی داری نداشت. افزایش سطح لیزین باعث افزایش وزن زنده و کاهش هزینه هر کیلوگرم گوشت تولیدی گردید. ولی بر دیگر فراسنجه های آزمایش اثر معنی داری نداشت. همچنین کاهش زمان تغذیه جیره آغازین به 14 روز اثر معنی داری بر فراسنجه های آزمایش در دوره تا 49 روزگینداشت. ولی شروع زود هنگام تغذیه جیره پایانی در 35 روزگی باعث بهبود پروتئین مصرفی و راندمان پروتئین و هزینه خوراک مصرفی شد. افزودن سطح اسید آمینه لیزین جیره به مقدار 115 درصد ، توصیه انجمن ملی تحقیقات، باعث افزایش وزن جوجه ها در دوره 0 تا 49 روزگی شد ولی بر دیگر فراسنجه ها تاثیر معنی داری نداشت. افزودن لیزین به مقدار 115 درصد توصیه شده سبب بهبود وزن لاشه شد، در صورتی که بر سایر ترکیبات لاشه تاثیر معنی داری نداشت.

اثرات تغذیه در کیفیت مرغ گوشتی

در حال حاضر تحقیقات در علوم طیور عمدتاٌ بر روی ارتقای کارایی و ترکیب بدن طیور متمرکز شده است. هر چند که پیشرفت‌های حاصل اغلب به دنبال انتخابهای ژنتیکی بوده‌اند ولی نقش عوامل تغذیه‌ای نیز در این میان حائز اهمیت می‌باشد. علاوه بر این، تغذیه تاثیر به‌سزایی بر روی خصوصیات کیفی گوشت مرغ دارد. در این مقاله به گوناگونی‌های احتمالی کیفیت مرغ گوشتی در ارتباط با عوامل تغذیه‌ای اشاره شده است.

هضم نشاسته با سرعت کند در تغذیه جوجه های گوشتی

 شاید متخصصان تغذیه طیور، در جیره نویسی برای جوجه های گوشتی ، نیازمند بازنگری مجددی در رابطه با نحوه و چگونگی ارزیابی منابع اصلی تامین کننده انرژی جیره های غذایی باشند. هر چند متخصصان تغذیه طیور برای دستیابی به منافع اقتصادی مورد انتظار ، استفاده از مواد مغذی با قابلیت هضم سریع را همواره توصیه می نمایند واین مطلب به صورت یک عقیده متدوال برای بسیاری از مرغداران پذیرفته شده است .اما آزمایشات انجام شده در هلند پیشنهاد کرده است که احتمالا بین سرعت تجزیه پذیری پایین نشاسته در دستگاه گوارش و بهبود عملکرد جوجه های گوشتی ارتباط نزدیکی وجود دارد.

 

ایجاد جوجه های گوشتی نر بیشتر به کمک عصاره سیر

تزریق عصاره سیر به جنین جوجه ها در مراحل اولیه تکامل سبب افزایش جمعیت جوجه های گوشتی نر در طی آزمایش انجام شده در خاورمیانه گردیده است .
از آنجایی که جوجه های گوشتی نر نسبت به جوجه های گوشتی ماده سریع تر رشد میکنند و ضریب تبدیل پائین تری دارند ، تعجب آور نیست که کوشش هایی جهت افزیش جمعیت جوجه های نر هچ شده صورت گیرد . محققین اثرات نسبی عصاره سیر و چندین محرک گیاهی دیگر را در تغییر جنسیت جوجه ها مورد مقایسه قرار دادند . محرک های گیاهی در هفته های ابتدایی سبب رشد غدد بیضوی در جوجه های گوشتی جنس ماده شده اند.

تخم مرغها توسط یکی از ترکیبات محرک کننده ( و نیز آب مقطر به عنوان گروه شاهد ) در سن 5 روزگی تلقیح شدند و هنگام جوجه آوری ، جوجه های حاصله تعیین جنسیت شدند و تا سن 8 هفتگی پرورش داده شدند . نسبت جنس نر به ماده در گروه کنترل 1/1 به 1 بود که به طور مشخص کمتر از سایر گروه ای آزمایشی بود . عصاره سیر سبب ایجاد نسبت 6/2 به 1 گردید که در هنگام استفاده از محرک های گیاهی دیگر این نسبت تا 5 به 1 افزایش یافت . در این گروهها هیچگونه تغییری در اندام یا عملکرد جوجه های گوشتی تا سن 8 هفتگی مشاهده نشد.

تغذیه سنین ابتدایی جوجه گوشتی

تغذیه جوجه پس از خروج از تخم تاثیر زیادی بر عملکرد گله در پایان دوره پرورش دارد به عبارت دیگر اگر شروع پرورش گله ای با تغذیه و مدیریت مناسب و صحیح توام باشد نه تنها گله ای یکنواخت از نظر وزنی تولید می شود بلکه عملکرد آن از نظر ضریب تبدیل غذایی و میزان تلفات نیز بهینه خواهد شد لذا برای موفقیت در این امر رعایت اصول تغذیه و مدیریت به ویژه در هفته اول پرورش از اهمیت ویژه ای برخوردار است حال سوال مطرح این است که اصول صحیح تغذیه در 48 ساعت اول پرورش کدام است ؟

یکنواختی جوجه های گوشتی

هدف پرورش دهنده جوجه گوشتی تولید گله ای یکنواخت و خوب رشد یافته با کمترین هزینه ممکن می باشد دراین معادله یکنواختی گله نقش مهمی در دست یابی به بالاترین سود ایفا مینماید اغلب مرغداران گلایه دارند که 20 درصد گله آنها تنها 4/1 کیلوگرم وزن داشته حال آنکه 80 درصد آنها 8/1 کیلوگرم می باشند تحت این شرایط مرغداری که دارای گله ای شامل 1000 پرنده است 80 کیلوگرم وزن زنده را از دست می دهد .

اهمیت آب و رطوبت در پرورش جوجه گوشتی

پرندگان از مهر داران خونگرم هستند که در سیر تکاملی از خزندگان منشا گرفته اند یکی از مواد اصلی تشکیل دهنده ی بدن پرندگان آب می باشد آب حساسترین ماده مغذی و بزرگترین جز سازنده بدن بوده و حدود 70 درصد از کل بدن را تکسیل می دهدکه از این میزان حدود 70 درصد از داخل سلولی و 30 درصد به صورت مایع خارج سلولی می باشد و این رابطه باید تعادلی باشد و اختلاف بیش از حد باعث اختلال در کل متابولیسم بدن می گردد . هنگامی که جوجه از تخم خارج می شود داخل دستگاه هچری ، حدود 70 درصد رطوبت در اختیار دارد هنگام بار زدن جوجه ها جدا کردن و قرار گرفتن آنها در جعبه های حمل این میزان رطوبت کاهش چشم گیری دارد و هنگام ورود به داخل سالن با توجه به فضای باز سالن و شرایط آب و هوایی منطقه میزان رطوبت نسبت به هچری بسیار اختلاف دارد . بنابراین باید شرایطی را فراهم آورد که جوجه ها از نظر ژنتیکی بتوانند خود را با محیط جدید وفق دهند زیرا اشتها در هفته اول از اهمیت خاصی برخوردار است و حاکی از سلامت جوجه می باشد به همین منظور رعایت کردن موارد ذیل از اهمیت خاصی برخوردار است .

1-دسترسی به آب آشامیدنی در طول 24 ساعت شبانه روز باید فراهم گردد .
2-برای چهار روز اول دوره پرورش ، آبخوری اضافی باید در نظر گرفته شود .
3-میزان آب مصرفی را بایستی به طور مرتب به صورت دستی و یا بوسیله کنتور اندازه گیری نمود با مشاهده ی تغییرات ناگهانی در مقدار مصرف آب می توان مشکوک به بیماری شد .
4-با بالا رفتن دما حدود 5/6 در صد افزایش آب به ازای هر یک در جه بالاتر از 21 درجه سانتی گراد در نظر گرفته شود وقتی هواگرم می شود ظرفیت آن در حفظ رطوبت افزایش پیدا می کند بنابراین وقتی درجه حرارت هوا افزایش می یابد رطوبت نسبی کاهش یافته وجوجه ها در سن پایین و هفته اول با کمبود روطوبت روبرو می شوند زیرا منابع دفع رطوبت از طیور از بازدم و همچنین مدفوع می باشد برای رفع این مشکل می توان از مه پاش و یا با اسپری کردن آب به دیواره ها رطوبت را به حد استاندارد رساند بهتر است در فصول گرم سال محل اسقرار جوجه ها در وسط سالن بوده و کف سالن دیوارها ودرهر دوطرف را به وسیله اسپری خیس کرد و در فصول سرد سالن یک طرف سالن را محفوظ کرده و به وسیله اسپری و یا با قراردادن آب بر روی شعله و بخار حاصل این کمبود را جبران نمائید .
5-قبل از ورود جوجه به سالن باید آبخوری ها پر باشند و بهترین دمای آب برای روزهای اول حداقل 15 درجه سانتی گراد وحداکثر 22 درجه سانتی گراد می باشد با بزرگ شدن و افزایش سن جوجه های گوشتی این حساسیت کمتر خواهد شد .
6-کیفیت آب در برگیرنده تمام عوامل موجود در آب است که بر تولید گله موثر بوده و باید کاملا مورد توجه قرار گیرد چه ازنظر تراکم املاح و چه از نظر آلودگی میکروبی بنابراین لازم است قبل از جوجه ریزی کیفیت آب مدام مورد سنجش قرار گیرد . در مناطق خاصی آب انقدر شور است که تولید و کیفیت گله را شدیدا کاهش می دهد دراین مواقع ممکن است حذف مقداری از نمک جیره لازم باشد وجود هرگونه آلودگی میکروبی در آب نشان دهنده ورود آب های سطحی به منبع آب است .
 

 

منبع : سایت دانشگاه سراوان