بخش دوم:

شامل گیاهان:

بی تی راخ،تلخه،جو موشی،کنف وحشی،کاهوی وحشی،چچم،نیلوفر سفید،پنیرک،گل جالیز،آلاله،شقایق وحشی،نی،علف قناری،خرفه،علف هفت بند،بارهنگ کاردی،تربچه وحشی،ترشک،پیر گیاه،خاکشیر تلخ،سیلن،چسبک،خردل وحشی،تاجریزی،قیاق،گندمک،گل قاصد،لویی،شنگ،خارخسک، جغجغک،توق،ماشک گل خوشه ای،سیزاب


بی تی راخ(شیرپنیر)
Galium aparin
Catchweed bedstraw

گیاهی است یکساله باساقه هایی چهارگوش که بلندی ان تا200سانتیمتررسیده، وپوشیده از کرکهای خشن قلاب مانند است.تولید مثل ان توسط بذر صورت میگیرد.برگها پیرامونی و دارای6-8برگ در هر قسمت میباشد.برگها باریک ونیزه ای و در پایه نازک شده و دارای موهای زبر در حاشیه میباشد.
گلهای ان کوچک،سفیدرنگ و چهارقسمتی هستندکه برروی ساقه های کوتاه جانبی قرار دارند.غلاف بذر دو قسمتی بوده و هر نیمه تقریبا گرد است.بی تی راخ با ساقه های بلند و کرکهای خشن قلاب مانند،به دور ساقه های غلات پیچیده،به هنگام برداشت محصول ایجاد مشکل میکند.بی تی راخ دارای سه پرچم است که به جدار جام چسبیده اند.گل آذین گرزن محوری است که از مجموع سه گل تشکیل یافته است.
بی تی راخ از علفهای هرز مزارع گندم،جو،سبزی وصیفی،چغندرقند و نیشکر است.

روشهای کنترل:

در مزارع غلات(گندم و جو)از تو-فور-دی استفاده می شود.

تلخه

Goebelia alopecuroides

یک علف هرز مرتعی یکساله است که از طریق دانه تکثیر می یابد. در مناطق دیم رشد وسیعی داشته و مزارع را اشغال می نماید. از آنجائیکه سطح برگها از کرک پوشیده شده است، برای مبارزه با آن بهتر است از یک سم تماسی با غلظتی بیشتر از حد معمول استفاده شود.

جو موشی
Hordeum morinim
Wall barley(mouse barley(

علف هرزی یکساله دارای ریشه های افشان که از طریق بذر تولید مثل میکند. ساقه ها بالا رونده و دارای انشعاب،برگها در سطح دارای مو و به رنگ سبز،زبانک از نوع غشایی و طویل و بلند است.

این گیاه از علفهای هرز مزارع گندم، جو، سبزی و صیفی،یونجه و مراتع است.

روشهای کنترل:

دیفنزوکوآت(آونج) از 3برگی تا اواسط پنجه زنی علفها

 

کنف وحشی(قوزک)
Hibiscus trionum
Venice mallow

کنف وحشی ،گیاهی است یکساله که از طریق بذر تکثیر می یابد به ارتفاع25تا50سانتیمتر،با دمبرگها و ساقه هایی پوشیده از کرکهای زبر،ساقه های ان،عموما از طوقه اصلی منتج شده گرایش خزندگی ان بیش از ایستایی اش است.برگها از 3 تا5برگچه دندانه دار تشکیل شده که بریدگیهای عمیق هم در ان دیده میشود.کنف وحشی دارای گلهای منفرد و جذاب حشرات به قطر 4 سانتیمتر، به رنگ زرد گوگردی، با مرکز جام گل صورتی یا سیاه است. گلبرگها پس از شکفتن سریعاً میریزند و کاسه گل ساختمان کیسه مانندی را به خود میگیرد که بذرهای فراوانی در ان تشکیل میشود. میوه کنف وحشی کپسول است.

کنف وحشی از علفهای هرز مهم باغهای میوه، مزارع پنبه، نیشکر، چغندرقند، سبزی و صیفی و زمینهای بایر است.

روشهای کنترل:

در مزارع پنبه از علفکش تریفلورالین به نسبت 2 تا 2.5لیتر در هکتار قبل از کاشت استفاده میشود.همچنین از دیورون(کارمکس) به میزان 3 کیلوگرم درهکتار. در مزارع کنجد از الاکلر به نسبت 5 لیتر در هکتار بعد از کاشت وقبل از سبز شدن کنجد و در یک نوبت استفاده میشود.

 

کاهوی وحشی(گاو چاق کن)
Lactuca scariola
Prickly lettuce

علف هرزی است یکساله که توسط بذر تکثیر می یابد.دارای ریشه های طویل و زیرزمینی،ساقه ها بالا رونده،روی ساقه ها به طور پراکنده خارهایی وجود دارد،ساقه ها توخالی هستند.برگها

بزرگ و لوبدارو دارای فرورفتگی های عمیق بوده ،روی رگبرگ میانی تعدادی خار وجود دارد.

روشهای کنترل:
برای مبارزه شیمیایی از علفکش تبو تیورون به میزان3-4لیتر در هکتار و یک نوبت در مزارع نیشکر استفاده میشود.
در مزارع کُلزا از تری فلورالین2تا2.5لیتر و اتال فلورالین3تا3.5لیتر در هکتار قبل از کاشت و مخلوط با خاک،در مزارع هویج از تری فلورالین2تا2.5لیتر قبل از کاشت و مخلوط با خاک و متروبوزین 1کیلوگرم در هکتار و در مرحله 2تا3برگی علفهای هرز استفاده میشود
چچم
Lolium temulentum
Along-Along

چچم یا گیج دانه گیاهی است یکساله و تک لپه ای از خانواده گندمیان که از طریق بذر تکثیر می یابد. ساقه راست یا کمی گسترده،منفرد و چند تایی دارد.ارتفاع ان به 30 تا60و گاهی90سانتی متر میرسد.
برگ و غلاف برگ صاف و ظاهراً سبز،فاقد مو و ضمائم، و پهنک آن مسطح و باریک است.سنبله های این گیاه قائم،سخت، و مسطح و طول انها از30سانتیمتر متجاوز است.سنبلچه های چچم بر خلاف سایر گیاهان این جنس که دراز و کشیده اند، مسطح،پهن، وفشرده اند که6تا8گل درآنها دیده میشود.این سنبلچه ها سبز رنگ هستند. و به طور منفرد و متناوب در دو ردیف روی ساقه گل دهنده و در کنار فرورفتگی ان قرار گرفته اند. به قسمتی که لبه باریک آنها مقابل محور ساقه واقع شده سنبله را مسطح می نماید. طول محور گل10تا30سانتی متر است.گلومها سخت و عموما مساوی سنبلچه یا درازتر از ان هستند.طول گلوم گاهی به 3میلیمتر میرسد. انتهای گلومل تحتانی نوک تیز، خشک و غشایی است. گاهی ریشک دارد وگاهی بدون ریشک است. گلومل فوقانی ان دارای دو دندانه است.دانه چچم داخل دو گلومل قرار دارد و بر خلاف سایر گونه هاقطور، بادکرده،شیاردار و عاری از موست.طول بذر چچم2تا6میلیمتر است.

چچم در اراضی زیر کشت غلات و سایر محصولات، زمینهای قابل چرا یا مراتع دائمی واراضی بایر می روید. در مزارع گندم،علاوه بر اینکه مانند سایر علفهای هرز،آب،نور،و مواد غذایی خاک را که باید برای گیاه زراعی مصرف شود جذب میکند دانه های با محصول مخلوط میشود و به دلیل سمی بودن برای انسان و دام ایجاد مسمو میت میکند که در این حالت ارزش غذایی محصول را به طور قابل توجهی میکاهد.سمیت ان مربوط به وجود تمولین اسید و یکی از گلوکوزیدها به نام ساپونین میباشد که برای انسان و دام خطرناک است.

روشهای کنترل:

برای مبارزه با این علف هرز میتوان قبل از کشت از علفکش ترفلان به میزان2.5لیتر در هکتار و یا بعد از رویش از علفکش دالاپون به میزان5تا8 کیلوگرم در هکتار استفاده کرد. همچنین در مزارع غلات از دیکلوفوپ متیل (ایلوکسان) به میزان2.5لیتر در هکتار استفاده میشود.

 

نیلوفر سفید

alba Nymphea

گیاهی است چند ساله آبزی که مشکلات پوششی شبیه به آزولا را ایجاد میکند.
باید به خاطر داشت که استفاده از سموم علف کش جهت مبارزه با علفهای هرز آبزی باید با احتیاط همراه بوده و در حالت کلی توصیه نمی شود.

پنیرک(توله)
Malva neglecta
Common mallow

گیاهی است یکساله زمستانی یا دو ساله که ازدیاد ان از طریق بذر صورت میگیرد.برگهای این گیاه ساده،قلبی شکل وبه طور متناوب روی ساقه قرار گرفته اند. رگبرگهای پنجه ای دارند و موهای ستاره ای شکل چند سلولی انها را تزیین کرده است.در قاعده هر برگ دو گوشوارک قرار دارد. برگها دارای5تا7 لوب غیر واضح هستند.

گلهای توله منظم و هرمافرودیت است.کاسه گل از سه کاسبرگ آزاد منظم و جام از 5 گلبرگ آزاد منظم و سفیدرنگ تشکیل یافته است.طول اجزای جام و کاسه با یکدیگر مساوی است.نافه از پرچم های متعدد و به صورت لوله ای در داخل گل که از پیوستن میله ها به وجود آمده، تشکیل شده است.انتهای پرچم آزاد است مادگی از تعداد زیادی کارپل که هر کدام یک تخمک واژگون دارد، تشکیل یافته است.میوه پنیرک گرد،فشرده و سطح خارجی آن ناصاف و خشن است و دانه های آن قهوه ای رنگند.

این گیاه معمولاً در زمینهای زراعی و بایر و مرطوب و هچنین اطراف آبروها روییده میشود.دام از این علف تغذیه میکند،ساکنان مناطق جنوبی کشور نیز از گیاه توله به صورت خام یا پخته استفاده میکنند.

روشهای کنترل:

در مزارع غلات(گندم وجو)از علفکش مکوپروپ پی+دیکلوپروپ پی به نسبت2.5لیتر در هکتار و در مرحله5تا6 برگی شدن گندم استفاده میشود.همچنین تری بنورون متیل(گرانستار) به میزان 15-20گرم در هکتار.

 

گل جالیز
Orobanche SP
Broom rape

گل جالیز گیاه انگلی بدون کلروفیلی که به وسیله بذر تکثیر می یابد. خسارتی که این گیاه وارد می آورد در بعضی از سالها تا95درصد کل عملکرد مزرعه میرسد. گل جالیز گیاهی است علفی با برگهای فلس مانند که مجموعا150ً گونه مهم دارد که در سراسر جهان پراکنده اند.درایران30گونه از این جنس وجود دارد.

گل جالیز دارای ساقه گوشتی به رنگ سفید مایل به زرد است که ارتفاع ان به30تا40سانتی متر میرسد.گلهایی به رنگ زرد مایل به بنفش دارد که رنگ ان در حاشیه تیره تر میشود.گلها گاهی ارغوانی هستند و تولید بذر فراوان میکنند. این گیاه به حالت طفیلی روی ریشه بعضی گیاهان به سر میبرد.

ریشه گیاه گوشتی و به رنگ قهوه ای روشن تا قهوه ای تیره و آبدار است که عمق ان بسته به عمق ریشه میزبان متفاوت خواهد بود.برگهای ان فلس مانند،کوچک وبه رنگ قهوه ای تا قرمز مایل به قهوه ای است.

گل نروماده مجتمع است و به صورت خوشه انتهایی یا سنبله انتهایی،و به ندرت به صورت منفرد،ظاهر میشود.هرگل معمولا در کنار یک برگ فلس مانند جای دارد.کاسه گل از چهار کاسبرگ پیوسته تشکیل شده ورنگ ان سفید نزدیک به زرد است. جام گل لوله ای و پیوسته است و از5گلبرگ تشکیل شده است.رنگ آن قهوه ای کمرنگ و انتهایش بنفش بوده دارای چهار پرچم و مادگی و دو برچه است. تخمدان یکخانه،فوقانی و محتوی تعدادی تخمک واژگون است. میوه،خشک و شکوفا است که پس از رسیدن با شکافهای طولی باز میشود و بیرون میریزد.بذر گل جالیز کوچک و ذخیره ان کم است و تا 12 سال در زمین باقی میماند.
روشهای کنترل:

پیشگیری از ورود بذرگل جالیز به مزرعه بخصوص همراه کود دامی مهمترین است. استفاده از گیاهان تله: ذرت، آفتابگردان، کتان و ترب وحشی. مبارزه با گل جالیز با کندن آن به دفعات، آیش گذاردن زمین، ضدعفونی کردن خاک و کاشت بذرهای مقاوم انجام میشود.
آلاله

Ranunculus repens

این گیاه که به جام کره موسوم است از خانواده آلاله چند ساله است و از طریق غده و دانه تکثیر می یابد. در حاشیه مزارع رشد کرده و خسارت می زند. علی رغم اینکه آلاله گیاهی چند ساله است با این وجود بهترین روش مبارزه با این گیاه به دلیل نرم بودن برگها و ساقه، عبارت است از استفاده از یک سم تماسی پیش از مرحله گلدهی.

شقایق وحشی(گل چشم درد)
Papaver SP

Field poppy

گیاهی است علفی یکساله که از طریق بذر تکثیر می یابد دارای ساقه های راست یا نیمه راست، کرکی و دارای شیرابه بی رنگ، برگها لوبدار، متناوب و دارای برگهای دمبرگدار و بدون دمبرگ است. گلها منفرد و دارای4دمبرگ، گلبرگها دارای خال سیاهرنگ در قاعده است. میوه ان از نوع کپسول بدون کرک و دارای 8تا12 اشعه در انتها میباشد.

نی

commonis syn. P

علف هرزی چندساله از خانواده گندمیان که از طریق ریزوم و بذر تکثیر می شود،. این علف هرز در بسیار ی از آبگیرها ، حاشیه رودها، زمین های بایر، شالیزارها، مرداب ها و دریاچه ها رشد می کند. علاوه بر اینکه حجم زیادی از آب را که یک عنصر حیاتی برای کشاورزی است تبخیر می نماید، به دلیل ته نشین شدن رسوبات در لابلای شبکه گسترده ریشه این گیاه، آبگیر را به لجن زار تبدیل خواهد کرد. علاوه برآن جایگاه مناسبی برای زمستان گزرانی حشرات محسوب می گردد. این گیاه دارای بیوماس بالایی است و بین 80 تا 200 تن در هکتار ماده خشک تولید می کند. وجود رگه های سیلیس در برگها و ساقه ها باعث برنده بودن این گیاه شده و دام رقبتی به خوردن آن ندارد. این علف هرز جزو علفهای هرز درجه یک و اصلی جهانی محسوب می شود.

روش کنترل:

قطع کردن طی چندین مرحله از طوقه و یا استفاده از یک سم سیستمیک در مرحله گلدهی

علف قناری(علف خونی یاخونی واش)
Phalaris minor

گیاهی است یکساله که از طریق بذر تولید مثل می کند. دارای ساقه های راست و برگهای پهن و طویل،گل آذین ان از نوعSpike و خوشه چه ها دارای 3گلچه که یکی زایا و دو تای دیگر نازا میباشند.گلچه ها دارای موهای ابریشمی و کوتاه،گلوم ناوی شکل و بال دار بوده و دارای یک یا چند دندانه است.گلوم های محاصره کننده گلچه ها انتهای تیز و تا خورده دارند.گیاهچه ها اگر از ناحیه طوقه شکسته شوند اغلب ماده قرمز رنگ خونی تراوش میکنند.منشا اصلی ان ناحیه مدیترانه است

علف خونی از علفهای هرز مهم مزارع گندم، جو، یونجه زارهای جوان و سایر گیاهان زراعی و مرتعی است.

روشهای کنترل:

در مزارع غلات از سم ترالکوکسیدیم (گراسپ) به میزان 2/1 لیتر در هکتار از 3-2 برگی تا اواسط پنجه زنی علف هرز می توان استفاده کرد

خرفه(پروین)
Portulaca oleraceae

Common purslane

گیاهی است یکساله و چهار کربنه که بوسیله بذر تکثیر می یابد،با ساقه های گوشتی لطیف و منشعب از ناحیه طوقه که یک توده متراکم خزنده را به وجود می آورد. برگهای گوشتی،براق و لطیف که بصورت مجتمع بر روی ساقه ها قرار دارند واجتماع آنها به صورت متناوب قرار میگیرد.برگها فاقد دمبرگ بوده،متقابل یا چتری بر روی ساقه قرار میگیرند.

گلها با گلبرگهای 5تایی زردرنگ که فاقد دمگل میباشند به صورت منفرد بر روی محور گل دهنده قرار گرفته اند.در روزهای آفتابی گلها باز میشوند. تولید کپسول بذر میکنند بذرها داخل کپسولها به رنگ سیاه متمایل به قهوه ای،ریز،قلوه ای شکل وکمی فشرده و در انتها دارای یک حفره توخالی میباشد.

خرفه به علت داشتن قدرت تطابق با شرایط مختلف آب و هوایی،طول روز،درجه حرارت ونیز داشتن بذرهایی با قوه نامیه بالاو دوره خواب طولانی در اکثر نقاط دنیا جزء علفهای هرز باغهای چای،مزارع سبزی و صیفی، پنبه، توتون وزمینهای غیر زراعی به شمار میرود.

علف هفت بند
Polygonum spp

Knot grass

گیاهی است یکساله به طول30 تا60 سانتی متر که دارای گلهای کوچک و صورتی رنگ و ساقه صورتی رنگ است. این گیاه ریشه سطحی دارد و از طریق بذر تکثیر میابد. ساقه های این علف ممکن است در قسمتهای تحتانی تولید ریشه های فرعی کند.برگهای باریک و نیزه ای شکل آن به صورت متناوب بر روی ساقه قرار گرفته اند و غالباً بر روی سطح آنها لکه های بنفش یا صورتی به شکل عدد 7 مشاهده میشود.
گره های آن مشخص است مانند سایر گونه های این خانواده دارای غلاف غشایی مشخص است. گلهای ریز صورتی یا قرمز رنگ ان به صورت خوشه های فشرده انتهایی و جانبی به حالت افراشته دیده میشوند. گل آذین خوشه ای،1-5گلبرگ کوچک که گلها در بغل برگها قرار میگیرند

علف هفت بند در باغها، مزارع چغندرقند، سبزی و صیفی، توتون،مراتع و زمینهای بایر میروید.

روشهای کنترل:

برای مبارزه با این علف هرز می توان از وجین دستی استفاده کرد.

بارهنگ سرنیزه ای(کاردی)
Plantago lanceolata

Buckorn plantain

علف هرزی است چندساله، که از طریق بذر و ساقه هایی که از ریشه منشا میگیرند تکثیر می یابد.ریشه ها سطحی،سفت و محکم و ریشه چه ها سیلندری شکل هستند. دارای ساقه های راست ،سیلندری وبدون برگ است.در قسمت انتهایی ساقه گلها به صورت مجتمع و خوشه ای دیده میشوند.دارای برگها منشعب،ساده،نیزه ای شکل،طویل و باریک و به سمت قاعده در سمت دمبرگ باریک شده اند.دارای رگبرگهایی طویل و محکم بوده،و دارای گلهای سفید و متمرکز در خوشه میباشد

تربچه وحشی
Raphanus sativus

Wild radish

گیاهی است یکساله که تولید مثل آن از طریق بذر صورت میگیرد. با ساقه هایی به ارتفاع 60تا 150سانتی متر و برگهای طوقه ای به طول 8 تا15سانتیمتر و پهنای3تا 15سانتیمتر، با حاشیه دندانه دار و بریدگی های عمیق، گلهای آن نسبتاً درشت با گلبرگهای بنفش تا سفید که بر روی آنها رگبرگهایی به رنگ صورتی دیده میشوند. بذرهای کوچک تخم مرغی شکل قرمز مایل به قهوه ای ان در غلافهای توپر دیده میشود.

تربچه وحشی از علفهای هرز مزارع گندم، جو، توتون و سبزی و صیفی است.

ترشک
Rumex crispus

Curly dock

ترشک گیاهی است چند ساله به ارتفاع 60 تا 200 سانتی متر با ریشه اصلی بسیار قوی و ساقه های غالبا قرمز رنگ،ضخیم و ایستا، که فاقد شاخه های جانبی در قسمتهای پایینی است.برگهای ترشک دارای حاشیه موجدار فاقد کرک بوده،بیشتر در ناخیه طوقه قرار دارند.
گلهای کوچک وسبز رنگ ان به صورت گل اذین خوشه ای متراکم(جانبی و انتهایی)ارایش یافته اند،و در هنگام رسیدن،به رنگ قرمز مایل به قهوه ای تغییر میکند.
ترشک از علفهای هرز مهم باغهای چای بوده و در مزارع توتون،زمینهای مرطوب و مراتع نیز دیده میشود.

روشهای مبارزه:

برای مبارزه با ان از پاراکوات به نسبت3-5 لیتر در هکتار استفاده میشود.

پیر گیاه

Sencio vulgaris

گیاهی است یک ساله که از طریق دانه تکثیر می یابد. این گیاه دارای رشد سریعی است و از گلبرگهای زرد رنگ آن صاره ای استخراج می شود که در از بین بردن بیماریهای انگلی دستگاه گوارش موثر است.
بهترین روش مبارزه عبارت است از استفاده از یک سم تماسی پیش از مرحله گلدهی

خاکشیرتلخ

Sisymbrium officinale

گیاهی است یکساله، مهاجم با مخزن بذر تقریباً وسیع از خانواده شب بو که از طریق بذر تکثیر می شود. در مراتع رشد کرده و به دلیل وجود تانن در برگ ها و میوه ها که ماده تلخ مزه ای است، به خاکشیر تلخ موسوم است. به دلیل تلخ بودن بازده مراتع را پائین می آورد زیرا دام رقبتی به خوردن ان ندارد. برای مبارزه با این گیاه می توان از سموم تماسی استفاده نمود.

سیلن(کوزه قلیانی یا قلیانک)
Selin spp

Cone catchfly

سیلن گیاهی چند ساله و علفی که از طریق بذر تکثیر می یابد. با ساقه هایی افراشته و منشعب به ارتفاع 30 تا 80 سانتیمتر،سبز مایل به آبی رنگ، این گیاه معمولا از کرکهای نوک غده ای حاوی مواد چسبنده،پوشیده شده است. برگها نواری و متقابل،باریک با انتهایی تیز و فاقد دمبرگ و چسبیده به ساقه هستند. گلها دارای 5 گلبرگ صورتی، بنفش یا سفید با حاشیه گرد بوده، نسبتاً دندانه دارهستند. کاسه گل با 5 کاسبرگ متصل به هم و با 25 تا 30 رگبرگ مشخص بر روی آن،شکل کوزه ای متورم به قطر 2 سانتیمتر را ایجاد میکند.
 قلیانک ،علف هرز مزارع گندم، جو، زمینهای بایر وحاشیه جاده هاست.

چسبک(چسبونک)
Setaria viridis

Green fox tail
علف هرزی یکساله که از طریق بذر تولید مثل میکند.دارای ریشه های افشان و سطحی بوده ،ساقه های ان ایستاده و منشعب هستند.برگها نوک تیز و در قسمت غلاف وحاشیه پهنک دارای موهای زبر میباشد.زبانک مو مانند است(در محل اتصال پهنک به غلاف زوائد مو مانند وجود دارد) زوائد مو مانند به صورت حلقه ای موجود می باشد.در سطح پهنک برگ مو وجود ندارد.
خوشه متراکم و استوانه ای شکل بوده و از نوع پانیکول میباشد.
Spikelet ها دارای1-3 زوائد سبزرنگ می باشد.بذرها، سبزرنگ، تخم مرغی شکل و یک سطح ان مسطح تر از سطح دیگر است.
چسبک از علفهای هرز مهم گیاهان زراعی که در بهار به بذر می نشیند،مثل یونجه و شبدر به شمار رفته و در مزارع ذرت، پنبه، چغندرقند،نیشکر، گندم و جو، زمین های بایر و حاشیه جاده ها به وفور یافت میشود.
روشهای کنترل:

در مزارع مو میتوان از گلیفوزیت به میزان4-12لیتر در هکتار ودر هنگام حداکثر رشد علف هرز و از پندی متالین5لیتر در هکتار قبل از سبز شدن علف هرز استفاده کرد

خردل وحشی
Sinapis arvensis

Wild mustard

گیاهی است یکساله که با بذر تکثیر می یابد.ساقه ان راست و به طول60تا100سانتی متر است که گاهی نیز منشعب می شود.برگهای این گیاه در قسمت تحتانی پهن و در قسمت فوقانی دراز،باریک و دندانه دار یا با حاشیه مواج است.گلهای خردل وحشی چهار گلبرگ زردرنگ دارد که به صورت خوشه قرار گرفته اند.

این علف هرز در زمینهای بایر و اراضی زراعتی می روید و یکی از علفهای هرز مزاحم به شمار می آید. دام از این گیاه تغذیه می کند که باعث دل درد و اختلالات تنفسی حیوان می شود و شیر ان را نیز بدطعم می کند.
روشهای کنترل:

برای مبارزه با خردل وحشی در مزارع ذرت و نیشکر می توان از علفکش ترفلان و یا آترازین،قبل از ظهور گیاه به نسبت2تا4کیلوگرم در هکتار و یا سم پاشی با علف کش تو-فور-دی یا آمترین پس از سبز شدن به نسبت 2لیتر در هکتار استفاده کرد. مصرف علفکش گالانت در مزارع کلزا نیز موثر است.

خاکشیر
Sisymbrium alttissimum

Tumble mustard

خاکشیر گیاهی است یکساله زمستانی یا یکساله که با بذر تکثیر می یابد به ارتفاع60تا150سانتیمتر با ساقه های پایینی ساده و سا قه های بالایی دارای شاخه های متعدد که در مجموع ظاهر بوته ای دارد برگهای متناوب این گیاه بر دو نوعند:
برگهای پایینی، خیلی زبر با بریدگیهای عمیق، در حالی که برگهای بالایی تعدادش خیلی کمتر،لطیف و فاقد بریدگی هستند. گلهای ان کوچک و به رنگ زرد رنگ پریده بوده و به صورت خوشه ای در انتهای ساقه ظاهر میشوند.

خاکشیر یکی از علفهای هرز مزارع گندم، جو، مراتع، زمینهای بایرو حاشیه جاده هاست

تاجریزی
Solanum nigrum

Black nightshade

گیاهی است یکساله،از خانواده سیب زمینی که از طریق بذر تکثیر می یابد. در بعضی مناطق به ان انگورک می گویند.دارای ساقه راست و تا اندازه ای منشعب و شاخه های گوشه دار که طول ان به20تا60سانتی متر میرسد.برگهای این گیاه ساده و حاشیه آنها موجدار است. برگها تخم مرغی شکل و در نوک تیز شده اند.
 
گلهای تاجریزی پنج گلبرگ سفیدرنگ دارد و میوه ان سیاهرنگ است. برگها و ساقه های تاجریزی سولا نین دارند که کمی سمی است، این ماده در میوه های سبز ان نیز یافت میشود. تاجریزی در مزارع،چغندرقند، نیشکر،پنبه، توتون، باغهای میوه، سبزی و صیفی واراضی بایر دیده میشود.
روشهای کنترل:

برای مبارزه با این گیاه میتوان از علفکش سونالان با امولوسیون33.5درصد به نسبت2لیتر در هکتار قبل از رویش و یا تو-فور-دی پس از سبز شدن علف هرز استفاده کرد.
در مزارع آفتابگردان از اتال فلورالین به میزان3-3.5لیتر در هکتار به صورت مخلوط با خاک و در یک نوبت ویا در مزارع کنجد میتوان از آلاکلر به میزان5لیتر در هکتار بعد از کاشت و قبل از سبز شدن کنجد و در یک نوبت استفاده کرد.

قیاق

گیاهی است علفی چندساله که توسط بذر و ساقه های خزنده قابل تکثیر است.این گیاه ساقه زیرزمینی یا ریزوم قوی و قطوری دارد،ساقه های هوایی ان ماشوره ای و مانند بسیاری از گندمیان میانخالی است.ارتفاع این گیاه به 50تا150سانتی متر میرسد.
برگ قیاق باریک و بلند است و طول ان گاهی به 100سانتی متر میرسد در حالی که عرض ان از دو سانتی متر تجاوز نمی کند.گل اذین این گیاه خوشه ای باز و مخروطی شکل است،سنبله های ان اویزان وبه رنگ سبز یا قرمز متمایل به ارغوانی است. بلندی گل اذین از15سانتی متر تا50سانتی متر متغیر است.

قیاق سنبلچه های مضاعف دارد،یکی از انها بی پایه و تخم مرغی شکل است و نیم سانتی متر طول دارد،گلهایش هرمافرودیت و گلومهایش مقعر و بدون نوک و ریشک بوده که با موهای نرمی پوشیده شده است.گلوم تحتانی به ریشک مفصلی و تابیده ای که طول ان از10تا15میلی متر تجاوز نمی کند منتهی میشود.انتهای دو طرف گلوم تحتانی دندانه دار است. گلهای این نوع سنبلچه سه پرچم و یک تخمدان با خامه ای دراز و پر مانند دارد.سنبلچه دیگر باریک، پایه دار، و با مفصلی به ساقه گل دهنده متصل است، طول ان از5تا7میلی متر تجاوز نمی کند و گلومهایش مقعر و فاقد ریشک و گلهای آن نر و گاهی خنثی است که فقط از یک گلومل تشکیل یافته است.

دانه قیاق نسبتا درشت، شفاف، نوک تیز و تخم مرغی شکل است. رنگ دانه عنابی تند و مایل به سیاه است که قطر ان نزدیک 2تا3میلیمتر و طولش به 4تا 5میلیمتر میرسد. قیاق با آنکه به عنوان گیاه علوفه ای شناخته می شود مزاحمت زیادی نیز در مزارع ایجاد می کند و باعث آلوده ساختن محصول می گردد.این گیاه بیشتر علف هرز مزارع آبی به شمار می آید.ریشه های دائمی ان سطحی و نمو انها بدین ترتیب است که در نزدیکی سطح خاک به جلو می خزد و سپس یک قسمت از ان به سطح خاک نزدیک شده تولید ساقه می کند،در این موقع از زیر محل نمو ساقه ریشه هایی خارج می شود که به عمق زمین فرو می رود.عمل وجین چندان تاثیری در دفع این گیاه ندارد،عملیات کشاورزی باعث پخش ریزوم و انتشار ان در سطح مزرعه می شود.

قیاق علف هرزی است قوی که علاوه بر مزارع در کنار جاده ها و آبروها می روید و مورد چرای دام قرار می گیرد.این گیاه مانند سایر انواع سورگوم در بعضی شرایط به علت تراکم هیدروسیانیک اسید در برگهایش سمی است.در عین حال به دلیل قدرت تولیدی زیاد،دارا بودن ارزش غذایی مناسب،و دوام کافی ،ارزش علوفه ای خاصی دارد.در آسیا و منطقه مدیترانه، قیاق تنها جنس گونه سورگوم است که به وفور یافت می شود.

روشهای کنترل:

برای دفع قیاق باید سموم نفوذی مثل روغن مصرف شود تا ریشه های زیرزمینی از فعالیت باز بمانند. از سموم پولی بورکلریت، بروماسیل نیز می توان استفاده کرد.می توان با علفکش دالاپون به نسبت 5تا8کیلوگرم در هکتار یا رانداپ به نسبت10لیتر در هکتار،به هنگام گل دادن یا قبل از گلدهی در دفعات متوالی با این گیاه مبارزه کرد.

گندمک

Stellaria media

گیاهی است یکساله و بهاره از خانواده میخک که عمدتاً از طریق بذر تکثیر می یابد. حضور آن در پارکها، چمن ها و باغها سبب اشغال سطح وسیعی از خاک می گردد. بهترین روش مبارزه عبارت است از استفاده از یک سم تماسی پیش از مرحله گلدهی.

گل قاصد
Taraxacum officinale

Dandelion
گیاهی است چندساله،تکثیر آن از طریق بذر و جوانه های ریشه است.دارای ریشه های زیرزمینی عمیق و کلفت و ابدار می باشد.برگهای قاعده ای گیاه از یک نقطه منشعب شده و به طوقه متصل گردیده اند.برگها طویل و باریک و دارای بریدگیهای عمیق می باشد که در قسمت بریدگی نوک تیز می باشند. ساقه گل دهنده طویل و توخالی و مودار است.روی هر ساقه گل دهنده یک گل به وجود می اید.دارای گلهای اشعه ای به رنگ زرد تا نارنجی می باشد.این گلها به وسیله براکتهایی پوشیده شده اند و مجموعا قسمت سر را تشکیل می دهند.بذرها قهوه ای متمایل به زرد،باریک و دارای زوائد چتر مانند که به وسیله یک زائده منقار مانند به بذر منتقل می شوند.

گل قاصد در بسیاری از خاکهای مرطوب،مراتع،چراگاها و پارکها یافت می شود و در بیشتر فصول سال به گل نشسته و به  شدت  مورد علاقه  گاو و گوسفندان است . همچنین در مزارع گندم و جو.

لوئی(نی)
Typha latifolia

Common cat tail

علف هرزی چندساله که از طریق بذر و ریزوم تولید مثل می کند. دارای ساقه های راست ،قوی،محکم و ساده وبلند بوده،برگها طویل و باریک و شبیه به برگ زنبق(Irish like)خاکستری یا سبزرنگ است.قسمت انتهایی ساقه(گل آذین)به شکل سیگار و چاق بوده،دارای سطح قهوه ای که از تعداد زیادی گل های کوچک و متراکم پوشیده شده اند و میوه ها به وسیله ریشک و یا مو احاطه شده اند.

روشهای کنترل:
نی معمولاً درکنار نهر آب می روید یکی از روشهای مبارزه با آن استفاده از شعله اکن برای سوزاندن علف هرز می باشد
.

شنگ

Tragopogon pretense

علف هرزی است که از طریق دانه تکثیر می شود. یکساله بوده و ساقه و برگ آن جنبه خوراکی دارد.   روش کنترل آن نیز شبیه به یکساله ها است. این گیاه به دلیل اینکه مورد استفاده دام قرار می گیرد مرتعی است و در مراتع آنرا کنترل نمی کنند.

خارخسک
Tribulus terrestris

Puncture vine

خارخسک گیاهی است چهار کربنه ،یکساله، دارای پوشش سطحی انبوه یا ساقه های متراکم.برگها،مرکب،متناوب و کرکدار است.که به چهار برگچه متقابل تخم مرغی شکل،به طول یک تا دو سانتی متر تقسیم میشود.

گلبرگهای ان پنج تایی و زردرنگ می باشد و بر روی محور جانبی برگها قرار دارند.میوه به صورت فندقه که توسط خارهای سوزنی سخت پوشیده شده،و غلاف بذر پس از رسیدن با پنج شکاف طولی باز می شود.گلدهی از اواسط اردیبهشت ماه تا اواسط مهرماه است.

خارخسک از علفهای هرز مهم مزارع چغندر قند،نیشکر،سبزی و صیفی است

جغجغک
Vaccaria pyramidata

Cowcocke

گیاهی است دو لپه ای و یکساله از خانواده میخکها که از طریق بذر تولید مثل میکنند.علفی با ساقه هایی قائم به ارتفاع50تا100سانتیمتر که در منتهی الیه منشعب و به گل آذین گرزن دو جانبی ختم میشود. برگهای ان متقابل و بدون پایه و دمبرگ اند و غلاف پهنی دارند که ساقه را احاطه میکند.برگها ساده و بدون دندانه وبریدگی هستند و به نوک تیزی منتهی میشوند.سطح آنها صاف، بدون مو و رنگشان سبز متمایل به خاکستری است.

کاسه گل بدون برگه های فرعی و از 5 کاسبرگ منظم و به هم پیوسته درست شده است.که حلقه ای را تشکیل میدهند.کاسه پنج خط الراس دارد و به 5 دندانه منتهی میشود که پس از رسیدن دانه،درشت و متورم میگردد. طول کاسه به 10تا15میلیمتر میرسد.
گلبرگها صورتی رنگ، آزاد،منظم، و طویلتر از کاسبرگها هستند قاعده گلبرگها مانند اغلب گیاهان تیره میخک به نوک باریکی به نام ناخنک ختم میشوند که14تا23میلیمتر طول دارد.نافه این گیاه از 10 پرچم آزاد تشکیل شده و تخمدان مرکب از 5کارپل است که روی پایه خیلی کوتاهی قرار گرفته است و به دو خامه منتهی میشود.
میوه جغجغک کپسولی است که با 4 شکاف باز میشود و در داخل کاسه خشک و غشایی گل باقی میماند.دانه گرد، کوچکو سیاهرنگ است و سطح خارجی آن ناصاف به نظر میرسد.
این علف هرز در مزارع نیشکر، گندم، جو،گیاهان علوفه ای و مزارع صیفی مثل چغندر قند،سیب زمینی،پنبه و پیاز روییده میشود.

توق
Xanthium strumarium

Common cocklebur )Heart leaf cocklebur)
علف هرزی یکساله و از خانواده
که از طریق بذر تولید مثل می کند،دارای ریشه های زیرزمینی و منشعب بوده و کل گیاه ظاهری پشم آلود دارد.ساقه های گیاه بالارونده و منشعب و شیاردار و زبر می باشند. برگهای این گیاه متناوب بوده مثلثی تا قلبی شکل است،هر دو طرف برگ زبر است،برگ دارای دمبرگ طویل است.گلها کوچک و دارای گلهای نر و ماده مجزا از یکدیگر می باشند.کپسول بذر چوبی است. دارای تعداد زیادی زوائد قلاب مانند روی کپسول است و در انتهای کپسول بذر دو زوائد خارمانند دیده میشود.درهر کپسول دو حجره وجود دارد که محتوی بذرهای قهوه ای رنگ تیره،استوانه ای شکل و مسطح و نوک تیز می باشند.

توق از علفهای هرز مزارع توتون،چغندرقند، پنبه، ذرت، گندم،جو، نیشکر،باغهای میوه، سبزی وصیفی واراضی بایر است.

روشهای کنترل:
برای مبارزه با توق در مزارع سویا میتوان از بنتازون به میزان3لیتر در هکتار بعد از2-3برگی شدن سویا استفاده کرد.

ماشک گل خوشه ای

Vicia sativa

گیاهی است یکساله از که به دلیل شباهت زیاد با گیاهان خانواده حبوبات در مزارع این خانواده مشکلات فراوان ایجاد می کند. این گیاه از طریق دانه تکثر می گررد و روش کنترل آن شبیه به یکساله ها است

سیزاب

Veronica persica

گیاهی یکساله از خانواده گل میمون از طریق بذر تکثیر شده. در مراتع و باغات و چمن ها رشد نموده و یکنواختی را از بین می برد . برای مبارزه  با  آن  استفاده از یک  سم  تماسی  توصیه  می گردد.

منبع : سایت رویان