سیاستهای تولید محصول سالم

بررسی آبزی‌پروری زیستی در جهان

از دهه‌ی ۱۹۷۰ تولیدات آبزی پروری به‌طور متوسط سالانه ۹ درصدافزایش داشته که این رقم با رشد ٣/١ درصدی صید و ٩درصدی تولید گوشت جانورانخشکی‌زی اختلاف قابل ملاحظه‌ای دارد. اما رشد آبزی پروری زیستی از نظر میزان تولیدو سطح در مقایسه با سایر بخش‌های کشاورزی بسیار ناچیزاست.

در سال ۲۰۰۰ میلادی میزان تولیدات آبزی پروری زیستی تنها حدود ۵هزار تن و معادل ٠١/٠ درصد کل محصولات آبزی‌پروری بوده که در اروپا تولید شده است. ( Scialabba and Hattam, ۲۰۰۲)

تعداد آبزیان پرورشی تا سال ۲۰۰۰ میلادی، ۲۰۶ گونه بوده است کهدر مقایسه با دامپروری از تنوع قابل توجهی برخوردار است؛ نیازهای اکولوژیکی و شرایطپرورشی این گونه‌ها نیز اغلب متفاوت هستند.


جایگاه محصولات زراعی و باغی زیستی در ایران

شرایط آب و هوایی خشک همانند کشورمان برای کشاورزی زیستی بسیارمساعد است، گفتنی‌ست تأثیر نهاده‌های مورد مصرف در کشاورزی مدرن برای نمونه کود وسم در این اراضی کمتر بوده و هم‌چنین مصرف کودهای آلی منجر به افزایش سریعحاصل‌خیزی خاک و نفوذ پذیری آن نسبت به آب می‌شود. براساس آمار سال ۱۳۸۰ بیش از ۲۳۹هزار هکتار از مزارع و باغات کشور از پوشش مصرف سموم و کودهای شیمیایی خارج شده‌اندو در بیش از ۸۰۸ هزار هکتار از سموم استفاده نشده است(از کود استفاده شده است).

برای پایه گذاری سازوکار کشاورزی زیستی در کشور، هم‌زمان باتوسعه‌ی تولید این محصولات، باید در ارتباط با ایجاد زمینه‌های فروش و بازار عرضه‌یاین محصولات تدابیری اندیشید، باتوجه به آن‌که سعی می‌شود در تولید محصولات ارگانیکاز نهاده‌های شیمیایی استفاده نشود اما به‌دلیل نبود استانداردهای تولید، توزیع وسایر موارد مرتبط با محصول ارگانیک در کشور با مشکلاتی در این‌باره مواجه شده‌ایم.

وضعیت آبزی‌پروری زیستی در ایران

دانش آبزی‌پروری در کشورما دارای سابقه‌ی نسبتاً کوتاهی بوده وبخش عمده‌ی توسعه‌ی فعالیت‌های تکثیر و پرورش ماهی در سال‌های پس از پیروزی انقلاباسلامی تحقق یافته است. بنابراین به‌دلیل سابقه و تجربه‌ی نسبتاً اندک پرورش آبزیانو نبود تحقیقات کاربردی در زمینه‌ی آبزی پروری امکان ایجاد شرایط پرورش آبزیان براساس استانداردهای آبزی پروری زیستی بسیار مشکل است.

بخش عمده‌ی آبزیان پرورشی ایران (به‌جز میگو) به بازارهای داخلیعرضه می‌شود؛ با رشد فرهنگ عموم مصرف کنندگان به‌خصوص آن‌هایی که از نظر درآمد درطبقه‌ی بالای جامعه قرار دارند، زمینه‌ی عرضه‌ی داخلی محصولات زیستی همانند آبزیانفراهم خواهد شد.

شبه سنتی بودن و استفاده از فن آوری نسبتاً ساده درآبزی پروریکشور این فرصت را بوجود می آورد که با انجام پاره‌ای تغییرات در شیوه‌ی مدیریتمزارع، تولید آبزیان زیستی و اجرای سامانه‌ی آبزی پروری زیستی در مزارع قابل دسترسیباشد.

با توجه به بالا بودن تقاضای محصول میگو در بازارهای جهانی(آمریکا ، اروپا و ژاپن ) و هم‌چنین منطبق بودن مدیریت مزارع و مراکز تکثیر میگو باضوابط بین المللی، امید است با انجام اصلاحاتی در برخی از مراحل فرآیند تولید،عرضه‌ی میگوی ایران به بازارهای جهانی با نشان" زیستی " انجام شود که این امرمزایای زیادی برای تولید کنندگان ایرانی به‌همراه خواهد داشت و قدرت رقابت آنها رادر بازارهای بین المللی افزایش می‌دهد.

تولید میگوی زیستی رویکردی است که با توجه به افزایش تولیدکشورهای پرورش دهنده‌ی میگو با هدف افزایش قدرت رقابت در بازارهای مصرف، مورد توجهتولیدکنندگان قرارگرفته است. استقبال مصرف کنندگان اروپایی از میگوی زیستی بیانگرموفقیت نسبی این رویکرد است (شکوری،۱۳۸۳).

قوانین و استانداردهای آبزی پروری زیستی

اصول و قوانین آبزی‌پروری زیستی:

همان‌طور که اشاره شد آبزی پروری زیستی همانند سایر بخش‌هایکشاورزی بیانگر فرایندی‌ست که ضمن رعایت اصول و مبانی آبزی پروری، بر افزایشبهره‌وری نهاده‌ها و سلامت تمامی اجزا، نظارت و تاکید می‌کند. گفتنی‌ست تاکنونتعدادی از مراجع بین المللی و ملی نسبت به تهیه‌ی دستورالعمل‌های اجرایی آبزی پروریزیستی اقدام کرده‌اند که دربرخی از موارد با هم اختلاف دارند اما ماهیت ایندستورالعمل‌ها یکسان است.

مبانی آبزی پروری زیستی به شرح زیر است: ( بر گرفته ازاستانداردهای پیشنهادی National Ocean Science Bowl )

نیازمندی‌های کلی:

۱)جاندار آبزی باید در شرایطی پرورش یابد که نیازمندی‌هایاساسی فیزیولوژیکی و رفتاری آن تامین شود.

۲)شیوه مدیریت تولید باید به‌شیوه‌ای باشد که سلامت آبزی راحفظ و آسایش آن را تامین کند.

۳)به منظور پرهیز از فرار آبزیان پرورشی به طبیعت یا ورودآبزیان وحشی به محیط‌های پرورشی باید چاره اندیشی‌های لازم انجام شود و ازاقدام‌های مخاطره آمیز پرهیز شود.

۴)پرورش آبزی در قفس و محیط‌های محصور ممنوع است.

۵)در صورت معرفی آبزیان غیربومی اعمال مراقبت‌های ویژه بهمنظور جلوگیری از وارد آمدن آسیب‌های دائمی به اکوسیستم الزامی است.

غذا:

۱)مواد غذایی باید بر اساس استانداردهای تولید خوراک زیستی دامتولید شود.

۲)مواد اولیه‌ی گیاهی باید از سیستم‌های زیستی کشاورزی تامینشود.

۳)در تولید غذا برای مصرف در آبزی پروری حداکثر ۲۰ درصد آردماهی باید به‌کار رود.

۴)استفاده از آرد ماهی در جیره‌ی غذایی آبزیانی که ماهی‌خوارنیستند، ممنوع است.

۵)آرد ماهی و روغن ماهی باید از ضایعات کارخانجات و یا صیدضمنی ماهیان دریایی ویا ماهیان پرورشی در سیستم زیستی تولید شده باشد.

۶)استفاده از آرد ماهی و روغن ماهی حاصل از صید مستقیم ماهیبرای تولید آرد ممنوع است.

۷)استفاده از رنگ‌ها، هم بندها و آستاگزانتین مصنوعی در تولیدخوراک ممنوع است.

۸)استفاده از آنتی بیوتیک‌ها، محرک‌های رشد، ترکیبات اشتها آورو آنتی اکسیدان در تولید خوراک ممنوع است.

۹)افزودن مواد مکمل در ساخت غذا به جز مواد معدنی، ویتامین‌ها،مخمرها و آنزیم‌های با منشا گیاهی غیرمجاز است.

۱۰)استفاده از مواد اولیه با منشاء حیوانات خشکی‌زی ممنوع است.

۱۱)غذادهی باید به‌نحوی انجام پذیرد که با رفتارهای طبیعیجانور منطبق باشد و غذای تهیه شده نیازمندی‌های غذایی جانور برای رشد را فراهمآورد.

محیط زیست:

۱)مزرعه باید به شیوه‌ای مدیریت شود که حداکثر استفاده از موادغذایی به‌عمل آید و کمترین ضایعات باقی بماند، این اصل با پرورش توام آبزیان وسیستم‌های گردش آب قابل دسترس است .

۲)جانوران شکارچی بدون استفاده از روش‌های مرگ آور بایدکنترلشوند.

۳)تمامی تاسیسات آب‌رسانی و در تماس مستقیم با آب باید عاری ازسرب، مواد عقیم کننده و مضر برای ماهی، انسان و محیط زیست باشد.

تکثیر و منشا مولدین:

۱)استفاده از مولدینی که دست‌کاری ژنتیکی شده‌اند و یا تحتتاثیر هورمون قرار گرفته‌اند ممنوع است.

۲)نوزاد آبزی باید از مزارع زیستی که دارای مجوز هستند تهیهشود، اگر مزارع زیستی وجود نداشته باشد از مزارع در حال گذار باید تامین شوند بهشرط آن‌که دو سوم از عمر مولدین در شرایط زیستی سپری شده باشد.

۳)تولید مثل باید در شرایط طبیعی انجام شود، القای تولید مثلیمانند قطع پایه چشمی در تکثیر میگو، غیر مجاز است.

مراقبت‌های بهداشتی:

۱)اصل اول در آبزی پروری زیستی پیشگیری است، رعایت نکاتبهداشتی و ایمنی زیستی برای جلوگیری از انتقال بیماری به مزرعه و یا از مزرعه بهمحیط الزامی است.

۲)استفاده از مواد شیمیایی ، هورمون‌ها و آنتی بیوتیک‌ها ممنوعاست، چنان‌چه در مواقع ضروری استفاده شود، محصول نمی‌تواند به‌عنوان زیستی به بازارعرضه شود.

۳)استفاده از محرک‌های طبیعی رشد و واکسن‌های طبیعی مجاز است.

۴)برای کنترل عوامل انگلی استفاده از پر اکسید هیدروژن، کلریدسدیم، آهک و پرمنگنات پتاسیم آزاد است.

برداشت محصول:

۱)شستن آبزی باید تا حد ممکن بدون وارد آمدن استرس به جانورباشد.

۲)استفاده از شوک الکتریکی، دی اکسید کربن و... در صورت نیازبدون اشکال است.

۳)قبل از کشتن جانور دمای آب به ۴ درجه سانتیگراد کاهش یابد.

۴)مراکز فرآوری آبزیان زیستی باید دارای استانداردهایبین‌المللی باشند.

تبدیل مزارع پرورشی موجود از حالت موجود به زیستی (گذار):

مزارع موجود برای تبدیل شدن به مراکز آبزی پروری زیستی بایدمرحله‌ای را پشت سر گذارند که به آن گذار گفته می شود. طول مدت این مرحله در آمریکا۳سال پیش بینی شده است.

آیین نامه‌های اجرایی بین المللی آبزیان زیستی:

اگرچه برخی سازمان‌های بین المللی مانندFAO,WHO,IFOAM آبزیپروری زیستی را منتشر کرده‌اند اما هنوز اختلاف نظرهای اساسی در کاربردی بودن ایندستورالعمل‌ها وجود دارد. کشورهای گوناگونی همانند آمریکا، نیوزیلند و نیز کشورهایحوزه‌ی‌ اروپا تهیه‌ی دستورالعمل‌های ملی را بر اساس آیین نامه‌های بین المللی دردستورکار خود قرارداده اند اما هنوزکمبودهای محسوسی در این آیین نامه‌ها مشاهدهمی‌شود؛ برای نمونه در آمریکا تا سال۲۰۰۱میلادی چندین استاندارد ملی پیشنهاد شد کههیچ‌یک از آنها نهایی و به عنوان استاندارد ملی پذیرفته نشده است، در نیوزیلندضوابط آبزی پروری زیستی از سال ۲۰۰۱ مورد عمل قرار گرفته است.

مراکز بازرسی و صدور گواهینامه‌ی زیستی:

بیش از ۹۰ درصد آبزیان پرورشی در کشورهای در حال توسعه تولیدمی‌شود، ۱۰ درصد باقیمانده نیز در سایر مناطق جغرافیایی (آمریکا، اروپا واقیانوسیه) تولید می‌شود، این درحالی‌ست که تقریباً تمامی مراکز بازرسی وصدورگواهینامه در کشورهای توسعه یافته مستقر هستند . انتظار می رود با توسعه‌ی اینمراکز و استقرار آنها درمراکز آبزی پروری روند افزایش مراکز آبزی پروری زیستی سرعتبیشتری پیدا کند.

پیش بینی روند توسعه آبزی‌پروری زیستی:

براساس ارزیابی انجام شده توسط FAO میزان تولیدات آبزی پروری ازحدود ۴۵ میلیون تن در سال۲۰۰۰ با ۴ برابر افزایش به ۱۹۴ میلیون تن در سال ۲۰۳۰خواهد رسید. سهم آبزی پروری زیستی نیزتا سال ۲۰۱۰ سالانه ۳۰ درصد و از سال ۲۰۱۱ تا۲۰۲۰سالانه ۲۰ درصد و از سال ۲۰۲۱ تا ۲۰۳۰ سالانه ۱۰ درصد افزایش خواهد یافت، بهاین ترتیب میزان تولید آبزی پروری زیستی با ۲۴۰ برابر افزایش از ۵۰۰۰ تن در سال۲۰۰۰به 4/1 میلیون تن خواهد رسید که معادل ۶/۰درصد کل محصولات آبزی پروری در سال۲۰۳۰است.

این ارزیابی براساس توان کنونی تولید و در نظرگرفتن بازارهایاروپا، آمریکا، استرالیا، ژاپن، نیوزیلند و سنگاپور انجام شده است؛ با پاسخ بهسوالات اساسی پیش روی این بخش، تدوین آیین نامه‌های اجرایی و گسترش مراکز بازرسی وصدور گواهینامه و ارتقای فرهنگ مصرف‌کنندگان و استقبال هرچه بیشتر بازار از محصولاتزیستی انتظار می‌رود روند آبزی پروری زیستی نیز تسریع شود (شکوری،۱۳۸۳) امروزه درجهان سازمان‌های دولتی و بخش‌های خصوصی بسیاری برای استاندارد کردن محصولات ۳۶۴هیات در ۵۷ کشور اروپا به وجود آمده‌است که طی آخرین آمار در سال ۲۰۰۴فعال هستند.

نمونه‌هایی از مهرهای استاندارد محصولات زیستی

استانداردهای محصولات زراعی و باغی زیستی

امروزه با افزایش استانداردهای بهداشتی و تغذیه‌ای در کشورهایتوسعه یافته، گرایش روز افزونی برای حذف نهاده‌های شیمیایی در فرآیند تولید محصولاتدامی و نباتی بوجود آمده است؛ برای جلوگیری از ورود باقیمانده‌ی مواد شیمیایی درمحصولات کشاورزی به بدن انسان‌ها، تولیدکنندگان و محققان درپی تولید محصولات زراعیو باغی زیستی هستند. برای رسیدن به چنین هدفی در طی سال‌های ۹۹-۱۹۹۲ از سوی کشورهایگوناگون استانداردهای بین‌المللی برای ورود کالاهای خوراکی در بخش کشاورزی زیستی بهبازار تدوین و تصویب شده‌است.

گفتنی‌ست تعدادی از این استانداردها بین‌المللی و برخی دیگر ملیهستند که برخی از این استانداردهای ملی از دیدگاه بین‌المللی دارای اهمیت ویژه‌ایهستند.

قوانین و استانداردهای بین المللی

در حال حاضر در زمینه‌ی تولید محصولات کشاورزی زیستی دواستاندارد بین المللی GAG وIFOAM مطرح هستند، که در اینجا سعی شده تا حدودی به آنهاپرداخته شود.

مجموعه‌ی قوانین راهنمای غذایی:

بر اساس این قوانین، توسعه و ترویج کشاورزی زیستی وابسته بهمراحل تولید، فرآوری، برچسب زنی و بازاریابی تولیدات به شیوه‌ی زیستی است.

از دیدگاه معتقدین این قانون، کشاورزی زیستی به‌عنوان سیستممدیریتی مطرح می‌شود که به سلامتی اکوسیستم، چرخه‌ی سازوکار و فعالیت‌های بیولوژیکیخاک کمک می‌کند. باتوجه به آن‌که کشاورزی زیستی بر پایه‌ی عدم استفاده از نهاده‌هایخارجی همانند کودهای شیمیایی و آفت‌کش‌هاست اما نمی توان آن‌را به‌عنوان راه حلیقطعی برای کاهش آلودگی محیط زیست و تولیدات عاری ازهرگونه پسماندهای مضر معرفی کرد،بلکه می توان بیان کرد که به‌کارگیری این روش تا حدودی آلودگی منابع آب و خاک راکاهش می‌دهد(Willler and yussefi,۲۰۰۴)

در این قانون، به‌منظور یکپارچه کردن مراحل بسته بندی، فرآوری وخرده فروشی برای محصولات باغی و زراعی زیستی برچسب استاندارد تعریف شده‌است(Willler and yussefi,۲۰۰۴).

فدراسیون بین‌المللی جنبش‌های کشاورزی زیستی:

کشورهای عضو فدراسیون بین‌المللی جنبش‌های کشاورزی زیستیعبارتند از: اتحادیه‌ی اروپا و کشورهای غیرعضو اتحادیه (آمریکای شمالی، آمریکایجنوبی، آفریقا، آسیا و استرالیا) که بر اساس قانون فدراسیون بین المللی جنبش‌هایکشاورزی زیستی ۲۰۰۲«کشاورزی زیستی برپایه‌ی امنیت غذایی، تغذیه‌ی مناسب، رفاهحیوانات و عدالت اجتماعی پایه گذاری شده است» لازم به توضیح است که کشاورزی زیستیتنها مربوط به محصولات تولید شده دربخش زراعی وباغی نیست بلکه دام و آبزیان نیز درگستره‌ی این تعریف قرار می گیرند(Willler and yussefi,۲۰۰۴)

قوانین و استانداردهای ملی

در سطح ملی نیز برخی قوانین و استانداردها برای محصولات زراعی وباغی زیستی وجود دارد که دقت در تدوین و تنظیم این قوانین در مراحل گرفتنگواهینامه، منجر به آن می‌شود که از این قوانین بتوان در سطح بین المللی نیزاستفاده کرد.

قوانین جامعه‌ی اقتصادی اروپا

در اروپا پس از عقد پیمان تشکیل «جامعه‌ی اقتصادی اروپا» وتوجهاتی که دولت‌مردان به کشاورزی زیستی می‌کردند و با نظر به این‌که قیمت این‌گونهمحصولات در بازار رو به فزونی بود، و به‌دلیل آن‌که در متن سیاست‌های عمومیکشاورزی، این نوع تولید متضمن حفظ تعادل بهتر میان نظام عرضه و تقاضای محصولاتکشاورزی بوده و در عین حال به حفظ محیط زیست و حفاظت از عرصه‌های ملی کمک خواهدکرد، در صدد تصویب قوانین و استانداردهایی شدند تا به‌این شیوه علاوه بر حمایت ازکشت محصولات زراعی و باغی زیستی، زمینه‌ی رقابت منصفانه را در میان تولیدکنندگاناین محصولات فراهم کنند، از سوی دیگر بازارهای موردنظر را توسط ترویج و تشریحصادقانه‌ی تمام مراحل تولید و فرآوری مطمئن ساخته و اعتبار چنین محصولاتی را برایمصرف کنندگان افزایش دهند. از آن‌جاکه شیو ه‌های تولید زیستی دارای صورت‌هایگوناگونی‌ست، بنابراین لازم است برروی برچسب استاندارد این محصولات به روش‌هایتولید، به‌خصوص ترکیبات به‌کار رفته در آنها، اشاره شود که اجرای آن نیازمند تدابیرنظارتی خاص است.

توجه به این نکته الزامی است که، زمانی قوانین مربوط به تولیداتزراعی تکمیل خواهد شد که قوانین مربوط به تولیدات دامی مرتبط در تولید محصولاتزراعی، باغی و زیستی نیز رعایت شود؛ برای نمونه تولید کود آلی مورد نیاز کشاورزیزیستی نیاز به فضولات دامی زیستی‌ست که خود این امر نیز مستلزم رعایت مجموعه‌ای ازقوانین مربوط به تولیدات دامی است.

محصولات در برگیرنده‌ی قوانین اتخاذ شده در جامعه‌ی اروپا:

جامعه‌ی اقتصادی اروپا برای پیشبرد اهداف خود آیین نامه‌ها،مواد و مفادی را وضع کرده‌است که در چارچوب آن، محصولات کشاورزی را می‌توان «زیستی» نامید؛ گفتنی‌ست محصولات زیر از دیدگاه کشورهای عضو اروپا شامل قوانین اتخاذ شدهمی‌باشند:

الف) محصولات کشاورزی فرآوری نشده، دام‌ها و محصولات عمل‌آورینشده‌ی دامی.

ب) فرآورده‌های (عمل آوری شده) دامی و نباتی با مصرف انسانی کهاز یک یا چند ترکیب افزودنی با منشاء گیاهی یا حیوانی تهیه شده‌اند.

ج) خوراکی‌های دامی ساده و مرکب و هرگونه مواد علوفه‌ای؛به‌منظور تامین نظر این مقررات، یک محصول باید دارای نشانه‌هایی بر اساس استفاده ازروش‌های زیستی در تولید آن بوده و روی برچسب یا در متون تبلیغاتی یا اسناد تجاریآن، به محتویات ترکیبی یا موادغذایی زیستی اشاره شده باشد.

خریداران در کشورهای عضو باید مطمئن شوند که محصولات خریداریشده آنان و نیز ترکیبات یا موادغذایی موجود در آن، مطابق مقررات و آیین نامه‌هایمشخص تولید شده‌اند.

مراحل قوانین اتخاذ شده از سوی جامعه‌ی اقتصادی اروپا:

این قوانین بدون نفی سایر تمهیدات و شرایط «جامعه» یا آییننامه‌های کشوری (ملی) و با هماهنگی قوانین جامعه در مورد محصولات مذکور اعمالمی‌شود. این قوانین با شرایط حاکم بر تولید، آماده‌سازی، بازاریابی، برچسب زنی،بازرسی و نیز قانون گذاری در موادغذایی و خوراکی‌های دامی نیز وجود خواهد داشت.

قوانین اتخاذ شده شامل موارد زیر می‌باشد:

ـ قوانین تولید

ـ نظام بازرسی و کنترل

ـ نشانه‌هایی که از سوی دستگاه‌های بازرسی، تأیید و روی برچسبمحصول ظاهر می شود

ـ اقدامات جزیی عمومی

ـ واردات از کشور سوم

ـ آزادی عمل در«جامعه»

ـ مقررات و شرایط اداری و اجرایی

ـ نصب برچسب.

اصول تولید محصولات کشاورزی زیستی

برای تولید محصولات باغی، زراعی و زیستی نیاز به مجموعه‌یقوانین داریم که عبارتند از:

ـ تعیین مدت زمان لازم جهت انتقال به روش تولید زیستی

ـ براساس قوانین جامعه‌ی اروپا برای انتقال تولید از روش مرسومبه روش زیستی لازم است مدت زمان خاصی، از مصرف هر نوع ماده‌ی شیمیایی در زمینکشاورزی اجتناب کرد که آن‌را دوره‌ی انتقال (گذار) می‌نامند. این مدت برایزمین‌هایی که برای تولید بذر و گیاهان دائمی(بجز گونه‌های مرتعی) به‌کار می‌روند سهسال است.

البته می‌توان در مناطق و محصولات خاص این مدت را کاهش داد کهاین موضوع نیازمند تأیید مقامات مسوول آن مناطق است.

قوانین مربوط به دوره‌ی انتقال:

درهنگام کاهش دوره‌ی انتقال باید به نکات زیر توجه داشت

۱)محوطه و کالای مورد نظر، دوره‌ی انتقالی را به پایان رساندهو یا درحال تبدیل و انتقال به آن باشد.

۲)استهلاک و تجزیه‌ی موادمحافظ گیاهی نباید باقیمانده‌ی قابلتوجهی در خاک و یا اندام‌های گیاهان به‌جای گذارند.

۳)کشورهای عضوی که قصد استفاده از مواد آفت‌کش یا داروهایشیمیایی را دارند باید تصمیم‌های خود را پیرامون اقدامات و نیز میزان کاهش «دوره‌یانتقال» را به اطلاع سایر کشورهای عضو برسانند.

۴)محصولات تولیدی در دوره‌ی انتقال را نباید همراه با نشانه‌هاو برچسب‌های مربوط به تولید زیستی در بازار عرضه کرد.

قوانین مربوط به حاصل‌خیزی و فعالیت‌های بیولوژیکی خاک:

حاصل‌خیزی و فعالیت‌های بیولوژیکی خاک را می‌توان در صورت لزومبه صورت زیر افزایش داد

۱)کشت حبوبات، کودهای سبز، گیاهان با ریشه‌ی عمیق‌تر وبرنامه‌ی آیش چند ساله

۲)افزودن موادآلی به ترکیبات خاک شامل کمپوست‌ها و غیره که درواحدهای تولیدی و براساس مجموعه‌ی مقررات محصولات فرآوری شده باشند.

با انتخاب قوانین فنی مشترک پیرامون محصولات دامی زیستی،محصولات دامی هم‌چون کودهای حیوانی را می‌توان از واحدهای رعایت کننده مقرراتشناخته شده ملی یا بین‌المللی مورداستفاده قرارداد البته برای فعال ساختنفرآورده‌های کمپوستی، استفاده از ریز موجودات یا ترکیبات با منشاء نباتی یا بهاصطلاح ترکیبات «بیو دینامیک» حاصل از صنایع فرآوری، کودهای حیوانی یا نباتی نیزتوصیه می شود.

راه‌های از بین بردن آفات، بیماری‌ها و علف‌ها:

راه‌های ازبین بردن آفات، بیماری‌ها و علف‌ها را می توان باتلفیقی از روش‌های زیر در کشاورزی زیستی نام برد.

۱)انتخاب گونه‌ها و ارقام مناسب

۲)اعمال شیوه‌های مناسب در آیش

۳)اعمال مراحل و شیوه‌های مکانیکی در کشت

۴)حفاظت از دشمنان طبیعی آفات از طریق تامین شرایط مطلوب برایآنها.

لازم به توضیح است، در صورت بروز تهدیدات اضطراری علیه محصولاتزراعی، از برخی مواد ترکیبی استفاده می شود.

استاندارد پارلمان کشاورزی ایالات متحده

یکی از معتبرترین استانداردهای محصولات زیستی، پارلمان کشاورزیایالات متحده است.

برای دریافت این استاندارد لازم است موارد زیر رعایت شود:

الف) مدت سه سال پیش از دریافت برچسب زیستی، باید از کاربردمواد ممنوعه شامل کودهای شیمیایی و حشره‌کش‌ها در تولید محصول خودداری کرد.

ب) در زمان دریافت برچسب نیز از مواد ممنوعه و هم‌چنین پرتودهیاستفاده نشده و هیچ‌گونه تغییر ژنتیکی در محصول اعمال نشده باشد.

ج) در مورد محصولات دامی از هورمون‌ها و آنتی بیوتیک‌ها درتغذیه‌ی آنها استفاده نشده و تغذیه‌ی دام با مواد ۱۰۰ درصد زیستی باشد.

د) مدیریت زیستی در مورد محصولات کشاورزی در تمام مراحل کاشت،داشت، برداشت، انبارداری و فرآوری و در مورد دام‌ها از زمان تولید یا خروج از تخماعمال شده باشد.

ه) محصولات زراعی و باغی زیستی در اثر اختلال با محصولات دیگردچار ناخالصی نشده باشند.

منبع : سایت آفتاب