آماده سازی­زمین: به خاطر ریزبودن بذرشبدرایرانی، بسترکشت آن باید نرم و مسطح وکاملا"آماده باشد تا امکان تماس بذر با خاک فراهم گردد.  شبدرایرانی زمین های سنگین و مرطوب را­ترجیح میدهدو درخاکهای قلیایی با PH بیشتر از6  بهترین رشد را دارد. زمین مورد کشت را به عمق30 سانتیمتر شخم و دیسک زده  و تسطیح نمود.در زمین های کشت آبی نباید شیب بیشتر از 1% باشد که آبیاری و سبز مزرعه یکنواخت صورت گیرد .


مصرف علفکش قبل ازکاشت :در زمینهای دارای علفهای هرز زیاد از طریق مبارزه مکانیکی، تناوب زراعی ومبارزه شیمیایی دردفع آنهاکوشید البته این موضوع درمزارع تولید بذر اهمیت بیشتری دارد.درصورت وجودعلف های هرز پهن برگ ونازک برگ قبل ازکشت از علفکش های ارادیکان وترفلان به نسبت مساوی استفاده می­شود . بهتراز قبل ازکاشت شبدر بایک تا دو آبیاری نسبت به سبزعلف هرزاقدام وسپس برعلیه علف های هرز سمپاشی را باعلفکش به  نمود.

تاریخ کاشت: شبدرایرانی گیاهی است یکساله وپائیزه که درزمستان رشداصلی آن بصورت رویشی وخوابیده درروی زمین است ودر بهار بصورت ایستاده رشد­می­­کند.زمان کشت شبدرایرانی درمناطق سردسیر استان مانند سقز ،دهگلان وقروه دراوائل شهریور و مناطق معتدل سرد استان مثل سنندج ،مریوان وکامیاران درنیمه دوم شهریورماه است .

تناوب زراعی : شبدر-   صیفی-  غلات درمنطقه متداول است.

عمق و روش­­کاشت:  باتوجه به ریز بودن بذرشبدر،عمق کاشت نباید بیشتراز2-1 سانتیمترباشد.

روش کاشت:1- روش دستپاش که دراین روش بعدازآماده کردن زمین وتسطیح آن،مزرعه به کرتها یی بابعاد مختلف تقسیم می­­کنندسپس توسط کارگرماهربذوردرداخل کرتها برروی خاکهاپاشیده وبعدا"باهرس سبکی آنهارا­زیرخاک می­کنند. گاهی کاشت درکلش غلات بطورمستقیم انجام شده وزمین راشخم نمی زنندفقط باعبورگله یاماله چوبی ویادیسک سبک روی بذررامی پوشانند.

2- روش میکانیزه: دراین روش کاشت باکمک ماشین های بذرکارهای دانه ریز می­توان ­بطوریکنواخت درسطح مزرعه برروی ردیف های کشت انجام شود. فاصله خطوط کاشت مناسب برای تولید علوفه 40-20 سانتیمتروبرای تولید بذر 50 سانتیمتراست.

مصرف­کودهای شیمیایی:  میزان کود مورد نیاز در زراعت شبدر براساس آزمون خاک تعِِیین  می گردد.  کود شیمیایی فسفره، پتاسیمی و  برخی  از کودهای ریزمغذی قبل از کشت مصرف گردند. در صورتیکه علایم  ظاهری کمبود عناصر غذایی در مراحل بعدی رشد مشهود باشد با مشورت کارشناس تغذیه و انجام آزمون خاک و تجزیه برگ میزان کود مورد نیاز تعیین خواهد شد. با توجه به اینکه شبدر از خانواده لگومینوز بوده و قادر به تثبیت ازت هوا توسط باکتریهای موجود در گره های ریشه خود می باشد لذا 25 کیلوگرم ازت خالص درهکتار به عنوان شروع کننده رشد قبل ازکاشت توصیه می شود.

میزان ونوع بذرمصرفی وتراکم بوته: مقداربذرمصرفی  باتوجه به هدف کاشت ،نوع خاک،تاریخ کاشت ،نحوه تهیه بستربذروقوه نامیه متغیراست. میزان بذرمصرفیبرای تولیدعلوفه  15کیلوگرم می­باشد.شبدر بومی یک چین ودوچین کردستان(بانه ،مریوان وکامیاران ) درشرایط مطلوب مزرعه دارای 7-4 تن علوفه خشک درهکتاراست .

آبیاری: شبدر نسبت به رطوبت خاک دراوائل کاشت خیلی حساس است و بهتراست درابتدای رشد فواصل آ بیاری کوتاه باشد عملکرد و طول دوره رشدآن به شدت تحت تائیرآبیاری قراردارد .بعدازهرچین برداری بایدآبیاری انجام شود. دورآبیاری بطورمتوسط هر7 روزیکبار  که بسته به بافت خاک و شرایط آب و هوایی محل کشت  دور آبیاری قابل تغییر است.روش هایی که می توان آبیاری را انجام داد شامل:کرتی، نشتی است.

کنترل علفهای هرز: مبارزه مکانیکی:1- زدن کولتیواتوربین ردیفهای شبدر. 2- وجین دستی،درمزارع تولید بذرشبدر دفع علفهای هرزاهمیت دارد  .

کنترل آفات : ازمهمترین آفاتی که به شبدرحمله می­کند ومیزان محصول را کاهش می­دهد می­توان به شته ها ، سرخرطومی تخمدان شبدر وحلزون اشاره کرد .درصورت مشاهده با حشره کش نسبت به دفع آنها مبارزه نمود .

کنترل بیماری ها: ازبیماری های مهم شبدر دراستان  می­توان به سفیدک دروغی شبدر، سفیدک حقیقی اشاره نمود.درصورت مشاهده چین دوم شبدرکه به بذرگیرای اختصاص  داده می­شود با قارچکش مزرعه سمپاشی گردد .

زمان برداشت علوفه : بهترین زمان برداشت علوفه شبدرایرانی ، مرحله 50-25 درصد گلدهی است. درشبدر نیز هم مانند یونجه نباید درموقع برداشت علوفه آنرا کاملا"کف برکرد چون بر رشد مجدد آن لطمه واردمیشود.این مسئله درشبدرهای چندچین حائز اهمیت است.

زمان برداشت بذر: چین دوم شبدربرای بذرگیری درنظرگرفته می­شودوهنگامی  است که رشد رویشی گیاه پایان یافته وبرگ ها وساقه ها کاملا" رسیده وبه رنگ زرد مایل به قهوه ای د رآمده باشد. این زمان معمولا" مصادف با زردوقهوه ای شدن کپسول ها است که آبیاری مزرعه قطع ودرزمان 50% قهوه ای شدن گل آذین های شبدر نسبت به برداشت اقدام می­شود .عملکردبذردرشرایط مطلوب درتوده های شبدرایرانی  450-300کیلوگرم بذر درهکتاراست.

روش برداشت: الف- برداشت علوفه  معمولا"سنتی، باداس شامیله انجام می­گردد.درصورت وجود ماشین آلات برداشت به صورت مکانیزه امکان پذیراست .ب- برداشت بذر:  نیز به روش سنتی انجام شده معمولا"برداشت باداس شامیله بعمل آمده وسپس نسبت به کوبیدن آنها واستحصال بذر اقدام می شود. بذر حاصله در گونی های مناسب برای خودمصرفی دراستان وهمچنین فروش کیسه گیری می­گردد.

منبع : سایت مرکز تحقیقات کشاورزی استان کردستان