چای یکی از نوشیدنی های پرطرفدار در کشور ما است که مصرف بهاندازه و صحیح آن البته خواص بسیاری هم در پی دارد. چای سیاهی که به صورت فله ای دربازار به فروش می رسد تنوع فراوانی دارد چون چای مورچه، ترش، باروتی و...


انواع چای سیاه فله ای

متاسفانه تا زمانی که روی این انواع، آزمایشات اولیه ای انجامنشود نمی توان در موردشان صحبت کرد. حتما باید رنگ، میزان کافئین، مزه و طعم آنهامورد بررسی قرار گیرد تا بتوان گفت چه تفاوتی با هم دارند. به هر حال وقتی برگ چایپلاسیده و خشک می شود اشکال گوناگونی پیدا می کند. برخی درشت و برخی پودر است کهمثلا به آن کله مورچه ای می گویند اما تا زمانی که آزمایشی انجام نشود نمی توان آنها را با هم مقایسه و یا تفاوت شان را بیان کرد.

گیاه چای در همه انواع آن، یکی است اما وقتی در آب و هوای مختلفرشد می کند و چون جزو گیاهانی است که خیلی سریع تغییراتی در آن حاصل می شود به همیندلیل تنوع ظاهری می یابد. به عنوان مثال، حتی در دو شهر شمال نیز گیاه چای بنابر آبو هوای محیط تغییراتی دارد.

در کل، از گیاه چای در دنیا سه نوع عمده چای تولید می شود. وقتیبرگ گیاه چیده می شود و به شکل تازه برای عملیات پلاسیدن یا تخمیر فرستاده می شود،رنگ گیاه عوض شده و سیاه می شود. بو و مزه آن هم تغییر کرده و خشک می شود. نتیجهخشک شدن این گیاه، چای سیاه است.

اگر گیاه تازه سریعا خشک شود و تخمیر روی آن صورت نگیرد، نتیجهچای خشک سبز است که رنگ کمتری تولید می کند اما خواص آن بیشتر از چای سیاه است.

نوع دیگر چای نیمه تخمیر شده است که با نام اورنگ شناخته میشود. این چای تنها در چین تهیه می شود و خواص آن فی ما بین چای سبز و سیاه است!

بهترین، مرغوب ترین و خوش طعم ترین چای مربوط به چای بهاره استو بعد چای تابستان و پاییز قرار می گیرند.

قوانین اصلی و علمی در مورد چای سیاه

اول آنکه به دلیل آنکه در روند تخمیر مواد تلخ کننده آن بیشترمی شود، گفته شده هر چه برگ چای درشت تر باشد این مواد که یبوست آور هم هستند در آنکمتر یافت می شود اما هرچه چای خردتر و پودرتر باشد این مواد در آن بیشتر هستند. درضمن، هرچه چای پودرتر باشد رنگ تولیدی تیره تر و مزه آن تلخ تر خواهد بود و به مذاقهر شخصی خوشایند نخواهدبود. به طور کلی، باید گفت چای درشت از نظر کیفیت بهتر ازچای ریز و پودری است.

نکته دوم اینکه چای طبیعی در حالت طبیعی رنگ نزدیک به قرمزیدارد. اگر به چای هیچ افزودنی اضافه نشود رنگ، بو و مزه خوبی داشته و بی ضرر استاما اضافه کردن رنگ و عطری کردن آن به شکلی که بوی تند و رنگ قرمز پررنگ پیدا کند،مضر می شود. چای طبیعی در مدت کوتاه رنگ غلیظی پیدا نمی کند. مطمئنا چای طبیعی بدونرنگ و بوی اضافه شده سالم تر و بهتر است.

نکته سوم اینکه چای در سه فصل چیده می شود: بهار، تابستان وپاییز. در فصل زمستان چای برداشت نمی شود به این علت که هرچه از بهار به فصلتابستان و زمستان نزدیک می شویم، قسمت های چوبی برگ زیادتر می شود. بهترین، مرغوبترین و خوش طعم ترین چای مربوط به چای بهاره است و بعد چای تابستان و پاییز قرار میگیرند.

نکته چهارم منطقه ای است که چای در آن رشد می کند. در کل، منطقهجغرافیایی در کیفیت و کمیت مواد معطرکننده و مواد تلخ کننده موثر است. به همین دلیلچای برخی نقاط خوش طعم و چای برخی نقاط بسیار پست است. به عنوان مثال، در ایرانآزمایشاتی که روی چای ۵ شهر شمالی انجام شده نشان داده اند، اصولا چای هایی که رویآنها پرزهایی وجود دارد (البته این پرز با چشم غیرمسلح دیده نمی شود) هرچه پرزبیشتری داشته باشند چون داخل پرزها اسانس تجمع می یابد، عطر چای بیشتر است. جالباست بدانید نتایج این بررسی ها بهترین چای را چای لاهیجان معرفی کرده اند.

دم کردن چای

نکته آخری که بیان شد، به نوع دم کردن چای برمی گردد. هرچه چایتازه دم تر باشد، خوش بو و خوش طعم تر است و هر چه بماند مواد تلخ آن بیشتر شده وبو و مزه آن را تغییر می دهد. خواص چای هم هر چه بیشتر بماند، عوض می شود و دیگررفع کننده خستگی نیست چون کافئین آزاد شده با دیگر مواد ترکیب شده و خاصیت خود رااز دست می دهد.

درشتی چای یکی از نکات مهم و قابل توجه است. بوی چای حرف اول رادر حدس طعم و مزه چای می زند ولی به هر حال، تا وقتی چای را دم نکنیم نمی توانیمجلوتر از این برویم. رنگ سیاه چای هم مشخصه دیگر مرغوب بودن آن است.

چای طبیعی رنگ نمی دهد. از نظر اسانس هم چای اگر بوی غلیظینداشته باشد، یعنی عطری نیست. یادتان باشد که مصرف عطریات افزوده شده در طولانی مدتمی تواند در کبد تجمع یافته و به سموم تبدیل شود و عوارضی را برای مصرف کننده اش درپی داشته باشد، بنابراین سعی کنید از عطردهنده های طبیعی استفاده کنید.

بهترین حالت این است که آب کاملا جوش را روی چای خشک بریزیم وبه مدت ۱۰ تا ۱۵ دقیقه آن را روی بخار آب بگذاریم. البته باید در قوری بسته باشد. محصول صاف شده، چای دم شده است. دم کردن چای سبز و سیاه با هم تفاوتی ندارد و مخلوطکردن و دم کردن این دو با هم نیز تداخلی را ایجاد نخواهد کرد.

منبع : سایت آفتاب