ارائه ای از : جناب آقای محمد لطفی زاده

در ممالک غربی، دکتر دامپزشک هم ردیف با یک پزشک در بهداشت عمومی جامعه، مؤثر و قابل احترام است. با تأسف باید اظهار داشت که در کشور عزیزمان ایران، هنوز جایگاه واقعی و اصلی دامپزشکان به درستی تبیین نشده است و شمار بسیاری از مردم پس از گذشت سال ها از تربیت دامپزشکان در دانشگاه ها و اشتغال آنان در بخش های گوناگون، هنوز با زمینه ها، وظایف و نوع عملکرد دامپزشکان آشنایی ندارند. دکتر دامپزشک در جوامع شهری و روستایی و در هر دو زمینه، نقش مهم و کارسازی در تأمین سلامت عمومی جامعه (Public Health) دارد.


هر چند که پیشوند دام در کنار نام پزشک در نگاه عمومی جامعه، نشانه سر و کار داشتن دکتر دامپزشک با دام است، اما واقعیت این است که در چرخه بیماری ها و جلوگیری از روندهای ایجاد یک بیماری به ویژه بیماری های قابل انتقال بین دام و انسان و نیز در کنترل و بازرسی صنایع غذایی به ویژه با منشأ دامی، دکتر دامپزشک نقش اول را بازی می کند. امروزه در کشورمان رشته های متعدد در سطوح فوق دکترا پس از گذراندن دوره دکترای عمومی دامپزشکی وجود دارد که هم اینک تعداد چشمگیری از دانش آموختگان دکترای عمومی در این رشته ها به ادامه تحصیل مشغولند.

در ادامه به نمونه هایی از زمینه های کاری دامپزشکان به طور مختصر اشاره می نماییم:

۱ ) دام های بزرگ

۲ ) دام های کوچک و پرندگان زینتی

۳ ) طیور و پرندگان صنعتی

۴ ) آبزیان

۵ ) آزمایشگاه

۶ ) داروخانه

۷ ) زمینه های تحقیقاتی

مقصود از دام های بزرگ، دام های تولیدی صنعتی همچون گاو، گوسفند و بز و همچنین در فیلدی دیگر شتر و اسب است. زمینه های کاری دکتر دامپزشک در مورد دام های بزرگ شامل مامایی (مدیریت تولید مثل و زایمان - درمان مشکلات زایمان و پس از زایش - تشخیص آبستنی)، جراحی و نیز تشخیص و درمان بیماری های دام های بزرگ است. درباره دام های کوچک بیشتر تمرکز بر حیوانات خانگی (Pet Animals) نظیر سگ، گربه و نیز به تازگی خرگوش، سنجاب و همستر (Hamster) و طیور زینتی مثل قناری، طوطی، مینا و غیره است. زمینه های کاری دکتر دامپزشک در مورد دام های کوچک، شامل واکسیناسیون، مدیریت بهداشت و نگهداری، جراحی، تشخیص و درمان بیماری های دام های کوچک است.

در زمینه پرندگان صنعتی که عمدتاً شامل مرغ های گوشتی و تخمگذار است، حضور دامپزشک به منظور مدیریت درست در مزارع پرورش طیور و نیز درمان بیماری های احتمالی، ضروری است. در زمینه آبزیان، دامپزشکان در کنار کارشناسان شیلات به عنوان مشاوران درمانی و نیز برای انجام مدیریت درست تکثیر و پرورش آبزیان نظیر ماهی و میگو مشغول بکارند. آزمایشگاه تشخیص دامپزشکی در نظر دکتر دامپزشک اداره می شود و همه آزمایش های مربوط به انواع دامها و پرندگان و حتی در مواردی انسان را با دقت بسیار زیاد انجام می دهد. امتیاز تأسیس داروخانه نیز به دکتر دامپزشک داده می شود و برای همین، یکی از زمینه های کاری دامپزشکان، راه اندازی و اداره داروخانه های دامپزشکی است.

در بسیاری از مراکز تحقیقاتی صرفنظر از مراکز خاص تحقیقات دامپزشکی در دیگر مراکز تحقیقاتی علوم پایه و پزشکی هم دامپزشکان وزنه های مهمی به شمار می روند. اشتغال دامپزشکان در مؤسسه معتبر سرم سازی رازی یا بخش تحقیقات مرکز قلب تهران، انستیتوپاستور، پژوهشکده رویان جهاد دانشگاهی و غیره از این دست نمونه هاست.

جالب است بدانید یک دکتر دامپزشک که به کار بالینی و درمانی اشتغال داشته باشد، توانایی ویزیت و معاینه حدود ۵۹ گونه حیوان از دام های بزرگ و کوچک و پرندگان را داراست. در کنار این، یک دکتر دامپزشک عمومی با گذراندن دروس جراحی، بیشتر جراحی های معمول نظیر سزارین، جراحی دستگاه گوارش، ادراری - تناسلی، چشم، گوش و غیره را مگر موارد بسیار تخصصی که از متخصص جراحی دام های بزرگ یا کوچک کمک می گیرد، با تسلط کامل انجام می دهد.

از سال ۷۶ هم به منظور ساماندهی وضعیت دامپزشکان شاغل در بخش غیردولتی با تصویب مجلس محترم شورای اسلامی سازمان نظام دامپزشکی جمهوری اسلامی تأسیس شد که هم اینک دوره چهار ساله سوم خود را می گذراند.

از سوی دیگر، به دلیل نقش سازمان دامپزشکی و دامپزشکان در پیشگیری از بروز بیماری های قابل انتقال بین حیوان و انسان نظیر آنفلوآنزای فوق حاد پرندگان، تب مالت، لپتوسپیروزیس (بیماری شالیکاران برنج) و موارد متعدد دیگر لازم است تا جامعه با این نقش بیشتر آشنا شده و به توصیه های صادره از سوی مراجع ذیصلاح دامپزشکی توجه نمایند. بدون شک، هر ایرانی بر سر سفره غذای خود در سه وعده روزانه و در روز حاصل نظارت های مستمر دامپزشکان بر تولید و عرضه مواد غذایی با منشأ دامی را مصرف می کند و همین افتخار برای جامعه بزرگ دامپزشکی کشور در خدمت به مردم کافی است.

از سوی دیگر، باید دانست که در کنار دامپزشکان، شمار بسیاری از افراد تحصیلکرده در زمینه های دیگر که عنوان (سایر رده های دامپزشکی) را دارند و بیش از ۶۰ درصد جمعیت خدمتگزار دامپزشکی کشور را تشکیل می دهند، خود را در صف مقدم مقابله با بیماری های قابل انتقال بین حیوان و انسان می بینند و روزانه با انواع خطرات و مهلکترین عوامل بیماری زا، دست و پنجه نرم می کنند تا ما به راحتی از غذایی که می خوریم، با اطمینان از سلامت آن لذت ببریم. کاردان ها و تکنسین های دامپزشکی، کارشناسان علوم آزمایشگاهی دامپزشکی و بهداشتیاران دامپزشکی را باید از آن جمله دانست.

امید است روز به روز نقش دامپزشکی در ارتقای سلامت و بهداشت عمومی جامعه در بین مردم عزیز کشورمان بیشتر تبیین شود و با آگاهی بیش از پیش مسئولان تصمیم ساز و تصمیم گیر کشورمان از این نقش مهم و تأثیرگذار که حتی اقتصاد و امنیت کشورمان هم به آن وابسته است و نگاهی به گردش مالی موجود در صنعت طیور به عنوان مشتی نمونه خروار، گواه این مدعاست، شاهد بهبود شاخص های سلامت در کشورمان باشیم.

منبع : سایت آفتاب