مصرف کود پایه در زراعت کلزا

در شرایط رشد و نمو بوته های کلزا در محیط مساعد ،تغذیه گیاهی و تامین عناصر مورد نیاز گیاه تاثیر زیادی در تولید و عملکرد بالا دارد.

کلزا به عناصر غذایی به مقدار معین احتیاج دارد. خاک می تواند برخی از این عناصر

غذایی را تامین نماید اما عناصر غذایی دیگر را بطور معمول به خاک می دهند. اگر این

عناصر غذایی به اندزه کافی داده نشود ،عملکرد کلزا کاهش می یابد


آزمایش خاک موثر ترین روش در تامین نیاز غذایی و کودی گیاه زراعی می باشد.

 

وقتی عناصر اصلی از قبیل ازت ،فسفر ،پتاسیم و گوگرد برای کلزا به اندازه کافی تامین گردد ،بذور کلزا سریعتر جوانه زده و سبز می شوند و رشد ونمو خود را بهتر انجام می دهند.

در صورت عدم دسترسی به نتایج آزمایش خاک ، می توان براساس میزان تولید گندم ، مقدار عناصر غذایی مورد نیاز کلزا را تعیین نمود.

کلزا به ازت و گوگرد  از گندم بیشتراحتیاج دارد. نیاز آن به فسفر و پتاسیم تا حدودی شبیه به گندم است.

مقدارمصرف ازت در زراعت کلزا با توجه به عملکرد آن،محصول قبلی و مقدار ماده آلی خاک تعیین می شود.

درجه اسیدی خاک بر قابلیت دسترسی عناصر غذایی ریز مغذی مانند روی،بر و عناصر دیگر تاثیر می گذارد و دامنه درجه اسیدی خاک برای کلزا و عناصر غذایی 6تا7 می باشد.

در کاربرد کود ها بایستی چند عامل را در نظر گرفت زیرا هدف از دادن کود ها به اندازه کافی ،تامین نیاز غذایی گیاه در هرمرحله از رشد است. چون گیاه در هر مرحله از رشد به اندازه متفاوت به عناصر غذایی احتیاج دارد.

تعیین مقدار کود لازم،انتخاب نوع کود،زمان مصرف کود و نحوه مصرف آن در حداکثر استفاده کردن از کود ها و دستیابی به عملکرد بالا نقش موثری دارند.

 

کمبود یا زیادی عناصر غذایی مشکلاتی را در روند رشد گیاه زراعی بوجود می آورند .به عنوان مثال،

کمبود ازت موجب سبز کمرنگ یا زرد شدن برگها مخصوصا"برگهای پیر،کوتاه شدن گیاه و کاهش عملکرد می شود در صورتیکه زیادی ازت  رنگ برگهارا سبزتیره نموده وباعث حساس شدن گیاه زراعی به خوابیدگی،حمله آفات و بیماری ها می شود و ممکن است گیاه زراعی قادر به تولید محصول نباشد.

در کمبود فسفر رنگ ارغوانی در برگها گسترش می یابدو گیاه زراعی کوتاه می ماندو رشد گیاه به تاخیر می افتد در حالی که زیادی فسفر موجب کمبود عناصر ریز مغذی ،مخصوصا"آهن و روی می شود.

در کمبود پتاسیم ابتدا حاشیه برگهای پیر برنگ زرد در آمده و سپس خشک می شود و گیاه نسبت به خشکی و حمله آفات و بیماری ها حساس می گردداما زیادی پتاسیم ،کمبود منیزیم و احتمالا"کلسیم  را بوجود می آورد.

کود های حیوانی می توانند شرایط فیزیکی ،شیمیایی و بیو لوژیکی خاک را اصلاح نمایند و ماده آلی و عناصر غذایی گیاهان را تامین کنند . بااستفاده از کود های حیوانی بستر مناسب برای بذر و رشد ونمو ریشه و گیاه فراهم می شود.استفاده درست و صحیح از کود های دامی فواید زیادی دارد و هرنوع عدم دقت در مصرف آنها می تواند مشکلاتی برای زراعت کلزا بوجود آورد.

 

 

مرحله طویل شدن ساقه یا ساقه رفتن

کلزا در هر یک از مراحل مختلف رشد و نمو خود واکنش های متفاوت نسبت به عوامل محیطی و مدیریت مزرعه نشان می دهد. یکی از مراحل مهم رشد و نمو کلزا ، مرحله ساقه رفتن یا طویل شدن ساقه می باشد. این مرحله از رشد و نمو کلزا با شماره گذاری به صورت ذیل مشخص می شود

شماره مراحل رشد مرحله رشد ساقه کلزا

30 شروع طویل شدن ساقه

31 ساقه در 10 درصد رشد نهایی

32 ساقه در 20 درصد رشد نهایی

33 ساقه در 30 درصد نهایی

34 ساقه 40 درصد رشد نهایی

35 ساقه 50 درصد رشد نهایی

36 ساقه 60 درصد رشد نهایی

37 ساقه 70 درصد رشد نهایی

38 ساقه 80 درصد رشد نهایی

39 در حداقل طول خود می باشد.

ساقه با طویل شدن سعی دارد برگهای خود را در معرض نور خورشید و هوا قرار دهد و ساقه سبز کلزا اندام فتوسنتز کننده مهم در طول دوره رشد و پر کردن غلاف و دانه می باشد.

در مرحله طویل شدن ساقه یا درست قبل از این مرحله ، آغازین گل و شاخه های جانبی شروع می شود. همزمان با نمو گل که ساقه در حداقل طول خود شماره 39 می باشد و در مرحله گلدهی کامل به حداکثر طول خود می رسد. با طویل شدن ساقه ، ریشه کلزا به اعماق پائین تر خاک به رشد خود ادامه می دهد. دوره زمانی بین بذر کاری تا تشکیل اولین گل در دامنه 30 تا 50 روز در گونه Brassica rapa و 40 تا 60 در گونه B.napusبسته به تاریخ کاشت و شرایط رویش طول می کشد.

بوته های گونه B.napusاز بوته های گونه B.rapa بلندتر هستند.

قطر و ارتفاع ساقه تحت تاثیر تاریخ کاشت ، رطوبت ، رقم ، حاصلخیزی خاک ، جمعیت بوته ها هستند. کلزا در تراکم کمتر ، ساقه های کلفت تر و مقاوم به خوابیدگی دارد. اما در تراکم زیاد بوته ها ، ساقه ها نازک و به خوابیدگی حساس تر هستند.

خوابیدگی موجب تشدید مشکلات برداشت ، عدم یکنواختی در رسیدن محصول و با فراهم کردن محیط مرطوب سبب گسترش بیماریها نظیر اسکلروتینا و آلترناریا می شود. در اثر آلودگی به بیماریها، اندام سبز ساقه و غلاف از بین می رود در نتیجه با کم شدن ظرفیت فتوسنتزی ساقه ها و غلاف عملکرد دانه کلزا تنزل می یابد.

 

منبع : سایت دانشگاه سراوان