معرفی ارقام پنبه-بخش اول

1-   رقمی است دیر رس، پابلند و با حدود 2 شاخه رویشی طویل در هر بوته. ارتفاع بوته آن تا 120 سانتی متر نیز میرسد. طی حدود 80 تا 85 روز پس از کاشت وارد مرحله شروع گلدهی می گردد، شروع غوزه دهی آن حدود 110 تا 120 روز پس از کاشت می باشد و طی نزدیک به 200 روز سیکل حیاتی خود را تکمیل می کند. رقم ورامین تولید 8 تا 12 شاخه زایشی و 3 تا 5 غوزه در بوته می نماید. تعداد دانه در غوزه از 20 تا 30 متغیر است. درصد کیل رقم ورامین حدود 33، وزن هزار دانه آن حدود 137 گرم و میزان روغن آن حدود 26 درصد می باشد. طول بلندترین الیاف رم ورامین حدود 5/28 میلی متر، ضریب میکرونیر 94/3 میکروگرم بر اینچ، ضریب پرسلی 99/7 کیلوگرم نیرو، مقاومت 21 گرم تکس و درصد کشش 8 می باشد. یکنواختی رسیدگی رقم ورامین پایین می باشد و به بیماری بوته میری حساس است.

(برگرفته از کتاب گیاهان صنعتی، نوشته: دکتر محمدرضا خواجه پور، انتشارات جهاد دانشگاهی اصفهان،1383)

2-   رقم ورامین یکی از ارقام مهم پنبه کشور است که در بیش از 10 استان کشور مورد کشت و کار قرار می گیرد. این رقم در سال 1338 از طریق 2 رگ گیری بین رقم کوکر 10 ویلت و استرین 539 به وجود آمد و در سال 1346 به عنوان یک رقم اصلاح شده نامگذاری و آزاد گردید. عملکرد و کیفیت این رقم ممتاز است. این رقم دارای رشد متوسط با ارتفاع 150 تا 120 سانتی متر می باشد، شاخه های جانبی آن قادر است در شرایطی که تراکم بوته ها در مزرعه کم باشد، سطح را پوشش داده و سبب افزایش تولید گردد.

رقمی است نسباتا زودرس و طول دوره رویش آن حدود 170 روز است. مقاوم به شوری، حساس به بیماری پژمردگی ورتیسلیومی، با ریشه عمیق و ساقه اصلی مستحکم، مقاوم به خوابیدگی  و غوزه ها نوک تیز و درشت و هنگام رسیدن کاملا شکفته شده و مناسب برداشت مکانیزه می باشند. متوسط عملکرد این رقم در مزارع 4 تن در هکتار، متوسط وزن غوزه آن بیش از 6 گرم، وزن صد دانه بدون کرک آن 11 تا 12 گرم، درصد کیل 39 درصد، طول الیاف 29 تا 30 میلی متر و شاخص میکوریزی (ظرافت) آن 4 است. این رقم جزء ارقام متوسط رس بوده و با توجه به میزان درصد کیل آن حدود 1500 تا 1600 کیلوگرم الیاف در هکتار تولید می نماید. در شرایط مطلوب مدیریت زراعی در پاره ای از مناطق تا مرز 8 تن در هکتار عملکرد داشته است.

(برگرفته از کتاب کاشت، داشت و برداشت پنبه در ایران، نوشته: حمیدرضا فرقانی، علی فرقانی، عمران عالیشاه و نازیلا هنرپرور- نشر آموزش کشاورزی، 1386)

رقم اولتان

1-   اولتان رقمی است زودرس، پابلند، با شاخه های زایشی کوتاه و بدون شاخه های رویشی که در طی حدود 70 تا 80 روز به مرحله شروع گلدهی، طی حدود 110 تا 120 روز به مرحله شروع غوزه دهی و طی حدود 180 روز سیکل حیاتی خود را تکمیل می کند. ارتفاع بوته به 110 سانتی متر بالغ می شود. رقم اولتان 10 تا 15 شاخه زایشی و 5 تا 9 غوزه در بوته تولید می نماید. تعداد دانه در هر غوزه از 15 تا 25 متغیر است. پتانسیل عملکرد رقم اولتان بیش از 5/2 تن در هکتار وش می باشد. رقم اولتان دارای کیل 35 تا 36 درصد، وزن هزار دانه حدود 125 گرم و درصد روغن دانه حدود 5/27 می باشد. طول بلندترین الیاف در اولتان حدود 29 میلی متر، ضریب میکرونیر حدود 88/3 میکروگرم بر اینچ، ضریب پرسلی حدود 1/8 کیلوگرم نیرو، مقاومت حدود 7/20 گرم تکس و درصد کشش حدود 58/7 است. یکنواختی رسیدگی رقم اولتان بهتر از ورامین و مشابه رقم بلغار 433 می باشد.

(برگرفته از کتاب گیاهان صنعتی، نوشته: دکتر محمدرضا خواجه پور، انتشارات جهاد دانشگاهی اصفهان،1383)

2-   این رقم در سال 1345 از تلاقی رقم ساحل با رقم کلاستر و زودرس ث- 1211 روسی حاصل و در سال 1365 به نام اولتان (نام روستایی در پارس آباد مغان) نامگذاری و برای کشت در مناطقی با فصل رشد کوتاه (مانند مغان و خراسان شمالی) معرفی شد. این رقم دارای شاخه های میوه دهنده کوتاه، مناسب برداشت مکانیزه، پرمحصول، مقاوم به شوری خاک و آب، مقاوم به خوابیدگی، زودرس ( طول دوره رویش 150 روز) و با ارتفاع 150-130 سانتی متر است. پتانسیل عملکرد این رقم حدود 4 تن در هکتار، متوسط وزن غوزه 6 گرم، درصد کیل 40-39 درصد، طول الیاف 29-28 میلی متر و ظرافت 4 میکروگرم بر اینچ است.

(برگرفته از کتاب کاشت، داشت و برداشت پنبه در ایران، نوشته: حمیدرضا فرقانی، علی فرقانی، عمران عالیشاه و نازیلا هنرپرور- نشر آموزش کشاورزی، 1386)

 

رقم ساحل

ساحل

نام عمومی

نام علمی

کدUPOV

پنبه

Gossypium hirsutum L.

GOSSY_HIR

 

 

نام به‌نژادگر(ان)

حمید مشیرآبادی

مالک رقم

موسسه تحقیقات پنبه کشور

منشاء رقم

گرگان

شجره یا روش اصلاحی

دو رگ گیری ساده ( استرین 349 × کوکر 100 ویلت در سال 1338)

سال معرفی رقم

1348

خصوصیات مهم زراعی

متحمل به پژمردگی ورتیسیلیومی، پربار، قوزه درشت و با دوره رشد 180-150 روز مقاوم به خوابیدگی، حساس به آبیاری زیاد و کم آبی، خواص کمی و کیفی مطلوب - دیررس

مناطق یا اقلیم‌های توصیه شده برای کشت

گلستان، مازندران

 

       

1-   رقم ساحل به طور وسیعی در گرگان مورد کشت قرار می گیرد. رقم ساحل زودرس بوده و تحت شرایط اقلیمی گرگان طی 155 تا 160 روز (با تجمع حدود 2400 واحد حرارتی) سیکل حیاتی خود را از کاشت تا پایان رسیدگی تکمیل می کند. جوانه گل حدود 40 روز پس از کاشت (با تجمع حدود 530 واحد حرارتی) تشکیل می گردد و حدود 3 هفته بعد (با تجمع حدود 850 واحد حرارتی) وارد مرحله شروع گلدهی می شود.

دوران گلدهی حدود 7 تا 8 هفته (با تجمع حدود 900 واحد حرارتی) به طول می انجامد. پایان غوزه دهی حدود 2 تا 3 هفته پس پایان گلدهی (با تجمع حدود 300 واحد حرارتی) اتفاق می افتد. ارتفاع بوته رقم ساحل به 110 تا 130 سانتی متر می رسد و تولید 2 تا 3 شاخه رویشی، 3 تا 7 شاخه زایشی و 5 تا 10 غوزه در هر بوته می نماید. در هر غوزه 20 تا 40 دانه تولید می شود. پتانسیل عملکرد رقم ساحل به بیش از 3 تن در هکتار وش می رسد. درصد کیل وش بین 38 تا 40 متغیر می باشد. رقم ساحل به بیماری پژمردگی پنبه مقاومت نسبی دارد.

(برگرفته از کتاب گیاهان صنعتی، نوشته: دکتر محمدرضا خواجه پور، انتشارات جهاد دانشگاهی اصفهان،1383)

2-   رقم ساحل یکی از ارقام بسیار موفقی است که از کراس ساده بین استرین 349 متحمل به بوته میری و رقم زراعی کوکر 100 ویلت در سال 1338 توسط محققین بخش تحقیقات پنبه در مرکز ورامین حاصل و در سال 1346 نامگذاری و برای کشت در استانهای شمالی کشور (مازندران، گرگان و رشت) معرفی گردید. این رقم دارای رشد متوسط تا زیاد با ارتفاع 160-130 سانتی متر می باشد.

شاخه های جانبی آن قادر است در شرایطی که کمبود بوته در مزرعه وجود دارد، توسعه یافته و از کاهش محصول جلوگیری نماید. این رقم متحمل به بیماری پژمردگی ورتیسلیومی پنبه، مقاوم به شوری، حساس به آبیاری زیاد و کم آبی شدید، با ریشه عمیق و مقاوم به خوابیدگی است. متوسط عملکرد 5/4 تن در هکتار، وزن غوزه بین 6 الی 7 گرم، وزن 100 دانه بدون کرک آن 10 تا 5/10 گرم است. رقم ساحل در ابتدای معرفی و توزیع آن جزء گروه ارقام دیر رس بوده که با انجام سلکسیون های متعدد در سالیان متمادی این نقص طی سال 1365 برطرف و رقم ساحل را از نظر زودرسی در حد رقم ورامین و جزو گروه متوسط رس قرار داد. رقم ساحل دارای کیفیت الیاف بسیار عالی به ویژه از نظر استحکام و میزان درصد کشش و پس از آن طول الیاف است.

 (برگرفته از کتاب کاشت، داشت و برداشت پنبه در ایران، نوشته: حمیدرضا فرقانی، علی فرقانی، عمران عالیشاه و نازیلا هنرپرور- نشر آموزش کشاورزی، 1386)

رقم دلتا پاین 16

رقم دلتا پاین 16 که منشأ آن آمریکا است در سال 1338 توسط کارشناسان فرانسوی به ایران وارد شد و در سال 1352 برای کشت در استان خوزستان معرفی گردید. این رقم نسبتاً به باد و خشکی مقاوم بوده و دارای خصوصیات کمی و کیفی مطلوبی می باشد. متأسفانه بعد از شروع جنگ تحمیلی کشت پنبه در استان خوزستان تا سطح 10 هزار هکتار نیز پیش رفته بود متوقف شده و فقط در سطح محدودی کشت پنبه های بومی انجام می شود.

دلتا پاین 16 دارای رشد متوسط با ارتفاع 150-120 سانتی متر بوده و مقاوم به گرما و شوری است. رقمی نسبتاً زودرس با طول دوره رویش 170 روز می باشد. ظرفیت باردهی این رقم در شرایط زارعین به شرط کنترل صحیح و به موقع آفات افزون بر 4 تن در هکتار و متوسط وزن غوزه در این رقم حدود 5 گرم، وزن 100 دانه بدون کرک آن برابر 9 تا 10 گرم، درصد کیل 36% و طول الیاف 30 میلی متر است. بهترین تاریخ کاشت این رقم در مناطق پنبه کاری استان خوزستان 20 اسفند تا 20 فروردین می باشد و تاءخیر در کاشت به دلیل گرمای اواخر اردیبهشت ماه سبب صدمه به بوته های جوان خواهد شد.

(برگرفته از کتاب کاشت، داشت و برداشت پنبه در ایران، نوشته: حمیدرضا فرقانی، علی فرقانی، عمران عالیشاه و نازیلا هنرپرور- نشر آموزش کشاورزی، 1386)

رقم دکتر عمومی

رقم دکتر عمومی از گروه پنبه های الیاف بلند است که الیاف آن ظریف و استحکام بالایی دارد. این رقم از طریق سلکسیون در جمعیت 2 رقم الیاف بلند مراکشی به نام تادلا 6 و تادلا 9 اصلاح و در سال 1359 به نام دکتر عمومی برای کشت در مناطق جیرفت و خوزستان نامگذاری گردید. عدم استقبال کارخانجات نساجی برای تولید نخ و پارچه ممتاز که لازمه آن خرید الیاف این رقم به 2 برابر قیمت الیاف موجود در بازار ایران می باشد، سبب رکود کشت این واریته گردیده است. این رقم مانند ارقام دیگر گونه G. barbadense  دارای رشد زیادی است و ارتفاع آن 190-140 سانتی متر، دارای شاخه های جانبی بلند است. این رقم مقاوم به شوری، متحمل به بیماری بوته میری و دارای ریشه عمیق است. طول دم گل و تعداد خال روی قسمتهای هوایی گیاه در این گونه بیشتر از سایر گونه های زراعی پنبه است. برگها بسیار درشت و سایه دار بوده و پناهگاه مناسبی برای آفات مکنده سایه دوست است.

عملکرد این رقم 2 تا 5/2 تن در هکتار، وزن غوزه ها حدود 4 گرم، وزن 100 دانه آن 12 تا 5/12 گرم، درصد کیل 30%، طول الیاف 34 میلی متر و ظرافت 2/3 میکروگرم بر اینچ است. بهترین تاریخ کاشت در مناطق جیرفت و خوزستان برای این رقم 20 اسفند تا 20 فروردین می باشد.

(برگرفته از کتاب کاشت، داشت و برداشت پنبه در ایران، نوشته: حمیدرضا فرقانی، علی فرقانی، عمران عالیشاه و نازیلا هنرپرور- نشر آموزش کشاورزی، 1386)

رقم پاک

ارقام گلاندلس (بدون خال) پنبه که دانه آن غنی از مواد پروتئینی قابل مصرف انسان است، در بسیاری از کشورهای جهان که دچار فقر پروتئینی اند مورد توجه قرار گرفته است. این رقم از طریق دورگ گیری بین رقم ساحل و رقم آمریکایی GL4 حاصل و در سال 1366 نامگذاری و جهت کشت در استانهای مرکزی ایران معرفی شد. ولی به دلیل مسائل بازرگانی و صنعتی آن و مهم تر از همه عدم احساس کمبود شدید مواد پروتئینی و عدم توجه به برنامه ریزی صحیح غذایی تا کنون در سطح وسیع از آن بهره برداری نشده است. بهترین مشخصه زراعی این رقم نداشتن خالهای سیاه رنگ روی اندامهای رویشی و زایشی آن است (این خالها که آن را غده یا گلاند می گویند حاوی ماده سمی خطرناکی به نام گوسیپول است که مصرف کم آن در تغذیه انسان و به طور کلی جانوران تک معده ای مثل پرندگان و خوک خطرناک و سبب کاهش زاد و ولد و مصرف زیاد آن موجب مرگ و میر می شود). این رقم دارای ارتفاع تقریبی 115 تا 145 سانتی متر، نسبتاً مقاوم به خوابیدگی و شوری است. عملکرد آن 4200 کیلوگرم در هکتار، متوسط رس و با خصوصیات کیفی الیاف ممتاز (درصد کیل 39%، طول الیاف 30 میلی متر و ظرافت 9/3 میکروگرم بر اینچ) می باشد. به دلیل نداشتن ماده سمی گوسیپول، حساسیت این رقم نسبت به آفات و خسارت موش در مقایسه با سایر ارقام پنبه بیشتر است.

  (برگرفته از کتاب کاشت، داشت و برداشت پنبه در ایران، نوشته: حمیدرضا فرقانی، علی فرقانی، عمران عالیشاه و نازیلا هنرپرور- نشر آموزش کشاورزی، 1386)

رقم بختگان

بختگان

نام عمومی

نام علمی

کدUPOV

پنبه

Gossypium hirsutum L.

GOSSY_HIR

 

 

نام به‌نژادگر(ان)

زهره حسینی نژاد

مالک رقم

موسسه تحقیقات پنبه کشور

منشاء رقم

امریکا

شجره یا روش اصلاحی

سلکسیون بر روی رقم (Acala Sj2)

سال معرفی رقم

1366

خصوصیات مهم زراعی

متحمل به پژمردگی ورتیسیلیومی، دوره رشد 150-140 روز، خواص کمی و کیفی مناسب پر بار و قوزه درشت، زودرس

مناطق یا اقلیم‌های توصیه شده برای کشت

فارس، اردبیل

       

 

رقم بختگان که منشاء آن از رقم آمریکایی Acala SJ2 است از طریق روشهای سلکسیونی در بخش تحقیقات پنبه کشور اصلاح و در سال 1365 نامگذاری و جایگزین رقم هوپی کالا در تمامی اراضی پنبه کاری استان فارس گردید. رقم بختگان رقمی است با ارتفاع حدود 110 تا 150 سانتی متر، با برگهای درشت و تیره رنگ، گل در این رقم مشابه سایر ارقام گونه هیرستوم ساده و کرم رنگ است. تیرگی برگ این رقم سبب دفع برخی از آفات و درشتی آن پناهگاه مناسبی برای تکثیر آفات است. گرده گل سفید مایل به زرد و غوزه های آن درشت و تخم مرغی شکل است. این رقم از نظر محصول دهی در بین ارقام تجاری رقمی بسیار مطلوب در منطقه فارس بوده و در اکثر مواقع از ارقام ممتاز خارجی پرمحصول تر و وزن غوزه آن بیشتر از سایر ارقام است. یک رقم متحمل به بیماری پژمردگی ورتیسلیومی است و در اراضی آلوده حدود 30 درصد افزایش باردهی نسبت به رقم هوپی کالا داشته است. عملکرد این رقم حدود 4200 کیلوگرم در هکتار، درصد کیل 37%، طول الیاف 31-29 میلی متر و ظرافت 8/3 میکرو گرم بر اینچ و وزن 100 دانه 5/10-10 گرم است. استحکام و مقاومت الیاف این رقم بسیار مطلوب و درصد کشش آن ممتاز است.

(برگرفته از کتاب کاشت، داشت و برداشت پنبه در ایران، نوشته: حمیدرضا فرقانی، علی فرقانی، عمران عالیشاه و نازیلا هنرپرور- نشر آموزش کشاورزی، 1386)

/ 0 نظر / 311 بازدید