معرفی گیاه سنبل الطیب یا علف گربه

چرا علف گربه:

نام علف گربه برای این گیاه ناشی از ویژگی آن است که گربه‌ها را به خود جذب می‌کند و نوعی اثر روان گردان در آن‌ها دارد. این خاصیت به دلیل وجود آکتینیدین در عصارهٔ این گیاه است که بهفرومون‌های بدن گربه‌ها شباهت دارد.سنبل الطیب دارای بویی مطبوع است و گربه بوی این گیاه را از فاصل دور تشخیص داده به طرف آن می رود و در اطراف آن به جست و خیز می پردازد و از بوی آن مست می شود

تیره:سنبل الطیبیان نام انگلیسی سنبل الطیب :Valerian نام علمی سنبل الطیب: Valeriana officinalis

 

منشا و دامنه انتشار سنبل الطیب:

موطن اصلی گونه های وحشی سنبل الطیب(علف گربه) در اروپا و آسیا می باشد در ایران این گیاه را در برخی مناطق شمال غربی و اطراف اصفهان می توان یافت.

محل مناسب رویش سنبل الطیب(علف گربه):

سنبل الطیب(علف گربه)به صورت خودرو در جنگلهای کم درخت مخصوصا حاشیه جریانهای آب،کنار گودالها،روی چمن های مرطوب و باتلاقی و در بیشه های ساحلی کنار جویبار و رودخانه می روید.

سنبل الطیب در طول رویش به هوای معتدل و آب نسبتا زیادی نیاز دارد. این گیاه را در مناطقی با بارندگی سالانه بین ۶۰۰ تا ۷۰۰ میلی متر می توان کشت کرد. بذر سنبل الطیب در دمای ۱۸ تا ۲۰ درجه سانتی گراد و در حضور نور و رطوبت کافی جوانه میزند. تاریکی مانع رویش بذر گیاه می شود. سنبل الطیب را در خاکهایی با بافت متوسط، حاصلخیز و غنی از ترکیبات و مواد هوموسی و بازه کشی مناسب باید کشت کرد. ضخامت زیاد سطح الارض سبب گسترش و توسعه ریشه و نیز سبب افزایش عملکرد آن می شود. آب ایستائی برای سنبل الطیب مناسب نیست و سبب کاهش عملکرد ریشه و مواد موثره آن می شود

قسمت مورد استفاده سنبل الطیب(علف گربه) در طب سنتی:

قسمت مود استفاده این گیاه ریزوم و ریشه های افشان آن است بهترین زمان برداشت محصول این گیاه جهت طب سنتی در پاییزیا قبل از گلدهی در ماههای اسفند و فروردین است.

ترکیبات شیمیایی

ریشه سنبل الطیب حاوی ۱ درصد اسانس است. این اسانس درریشه تازه بیشتر است و به تدریج که ریشه خشک می شود مقدار اسانس آن کاهش یافته ولی بوی آن قوی تر می شود. اسانس تازه برنگ سبز مایل به زرد است ولی در اثر ماندن غلیظ می شود. آثار دارویی ریشه تازه آن سه برابر خشک شده آن است. سنبل الطیب باید در حرارت کم خشک شود و در حرارت بالا تمام اثر دارویی آن از بین می رود.

روش تکثیر و کشت این گیاه:

تکثیر این گیاه از طریق دانه یا قطعات سوش جوانه دار که ریشه همراه داشته باشند انجام می شود.زمین کشت باید رسی ،مرطوب ،سست و گل آلود با امکان آبیاری فراوان باشد.

مضرات و موانع منع مصرف:

چند اثر سوء منسوب به سنبل الطیب گزارش شده است.دوزهای بالا و مصرف مزمن سبب شکم درد ، کرخت شدن ، کند ذهنی و دپرسیون خفیف می شود.اثرات آرام بخشی این گیاه ، سبب گیجی و خواب آلودگی می شود. این اثرات باید قبل از رانندگی و بکار انداختن وسایل خطرناک مورد توجه قرار گیرد.سنبل الطیب در برخی افراد سبب دلدرد ، اضطراب ، ترس های شبانه می شود.گرچه بعضیها بوی خاک را دوست دارند ولی از نظر برخی افراد این بو ناخوشایند است ، حتی آنرا با بوی پای کثیف مقایسه می کنند.سنبل الطیب ، بندرت ، سبب واکنش آلرژیک اغلب بصورت قرمزی پوست ، کهیر ، سختی در تنفس می شود.از آنجاییکه ترکیبات سنبل الطیب سبب تضعیف سیستم اعصاب مرکزی می شود ، نباید همراه با سایر ترکیبات تضعیف کننده از قبیل الکل ، بنزودیازپین ها ، باربیتورات ها و اپیوئیدها استفاده شود.مسمومیت کبدی در افراد غیر باردار را به استفاده کوتاه مدت از ترکیبات گیاهی حاوی سنبل الطیب وعرقچین ، نسبت داده اند.استفاده طولانی مدت در جنس مذکر علایم شبیه باقی مانده دارویی بنزودیازپین ها را ایجاد می کند که منجر به عوارض قلبی و هذیان می شود.

اطلاعات محدود انسانی و حیوانی ، مانع از نتیجه گیری در مورد امنیت مصرف این گیاه در افراد باردار می شود.علاوه براین ، بعنوان یک ترکیب طبیعی غیر فرموله ، غلظت ، محتویات و وجود ترکیبات آلوده کننده در مراحل آماده سازی آن ، براحتی قابل تعیین نیست.به دلیل این تردیدات و نیز پتانسیل بالای ایجاد سمیت سلولی در جنین و ایجاد مسمومیت کبدی در مادر، این محصول در زمان بارداری منع مصرف دارد.ریسک خطر برای جنین ناشی از استفاده کوتاه مدت یا استفاده غیر عمدی در هر دوره بارداری احتمالا کم است.

برخی از خواص گیاه سنبل الطیب یا علف گربه:

ریشه سنبل‌الطیب در معالجه صرع، بیماری مالیخولیا و میگرن اثر مفید داشته و در درمان بی‌خوابی موثر است.

این گیاه دارویی گاز معده و درد آن را از بین برده، سکسکه مداوم و استفراغ را برطرف کرده و دهان را خوشبو می‌کند.

سنبل‌الطیب برای برطرف کردن دلهره، تشویش و نگرانی می‌تواند مفید باشد و اگر گرد سنبل‌الطیب روی زخم‌ها پاشیده شود می‌تواند درد را التیام دهد.

این گیاه دارویی در برطرف کردن درد سیاتیک موثر بوده همچنین ترشح ادرار را زیاد می‌کند، درد سینه را برطرف کرده و در معالجه مرض قند موثر است.

این گیاه دارویی اثر ضد تشنج دارد و در رفع ناراحتی‌های عصبی و هیستری مفید است همچنین ضداسپاسم، آرام‌بخش و تب‌بر است.

/ 0 نظر / 263 بازدید