تنوع در حشراتی به نام موریانه

در موریانه‌ها نیز مانند مورچه‌ها چند شکلی در هر دسته دیدهمی‌شود. یعنی در هر اجتماع موریانه تعداد زیادی موریانه‌های کارگر و و موریانه‌هایمدافع یا سرباز موجود هستند. وظیفه کارگران تهیه غذا برای مجتمع است، یعنی چوب رامی‌خورند و سپس گوارده آن را در اختیار دیگر موریانه‌ها قرار می‌دهند. سربازان بالندارند، کور هم هستند، ولی با این وصف جنگجویان دلیری به شمار می‌روند. موریانهملکه می‌تواند تا سی هزار تخم در یک روز بگذارد. او قادر به حرکت نیست و برای زندهماندن کاملاً به موریانه‌های کارگر متکی است. بعضی از موریانه‌های ملکه می‌توانندتا ۵۰سال زندگی کنند.

ساختار بدن موریانه‌ها

بسیاری از مردم موریانه را با مورچه سفید اشتباه می‌گیرند. اگرچه موریانه‌ها نیز مانند مورچه‌ها جانورانی اجتماعی هستند، ولی به کلی با آنهاتفاوت دارند. موریانه کمدی کلفت، رنگی روشن و شاخکهای یکنواخت و خمیده دارد. شکل هرموریانه به نوع وظیفه‌اش در اجتماع موریانه‌ها، بستگی دارد. برای مثال کارگرانی کهوظیفه غذا دادن و تمیز کردن ملکه را به عهده دارند، معمولاً کور بوده و بدون بالهستند و دستگاه تناسلی هم ندارند. فقط موریانه نر دارای ? بال است و بیش از چندروزی زندگی نمی‌کند، یعنی پس از جفت گیری با نر تنها فرد ماده (ملکه) است که دراجتماع موریانه‌ها زندگی می‌کند و دارای شکمی بزرگ است و کارش فقط تخم‌گذاری است.

در دستگاه گوارش موریانه‌ها که از چوب استفاده می‌کنند، عده‌ایاز تک یاختگان از دسته فلاژله‌ها به نام «پلی ماستیژین» زندگی می‌کنند که باموریانه‌ها زندگی اشتراکی دارند، بدین نحو که این تک سلولی‌ها دیاستازی به نامسلولاز ترشح می‌کنند که موجب هضم و نرم شدن چوبها می‌شود و در این حالت موریانه‌هاچوبهای نرم شده را می‌خورند.

تپه‌های موریانه‌ای و زندگی اجتماعی موریانه‌ها

تپه‌های موریانه‌ای که به‌وسیله موریانه‌های تپه سیاه ساختهمی‌شوند ممکن است به شکل لکه‌های نمایانی در تمام نقاط دامنه‌های کوهستانی جنوبغربی دماغه امید دیده شوند. سطح هر تپه درست مانند سطح خارجی مغز دارای برجستگیها وشیارهای مخصوصی است.

گرچه در یک تپه موریانه‌ای بزرگ ممکن است بیش از ۳۰۰۰ موریانهزندگی کنند ولی داخل آن همیشه تمیز است. این تمیزی به این دلیل است که موریانه‌هامدفوعات خود را به منزله سیمان در ساختن دیواره‌های تپه و اتاقکها بکار می‌برند ولاشه‌ها را نیز می‌خورند و مصرف می‌کنند. بیشتر ساکنین تپه حشرات کوچکی به طول ۸میلیمتر هستند که سرهایی سفید و بدنی به رنگ خاکستری تیره دارند. اینها کارگرها راتشکیل می‌دهند کارگرها ممکن است نر یا ماده باشند اندام تناسلی آنها رشد نمی‌کند وفعالیتی ندارد و فقط اثری از آن باقی است موریانه‌های کارگر کاملاً کورند و کارشانجمع آوری غذا و رسیدگی به بچه‌ها و پرستاری از شاه و ملکه و شاهزاده هاست.

موریانه ملکه می‌تواند تا ۲ تخم در یک ثانیه بگذارد او قادر بهحرکت نیست و برای زنده ماندن کاملاً به موریانه‌های کارگر متکی است بعضی ازموریانه‌های ملکه می‌توانند تا ۵۰ سال زندگی کنند که از طول همه حشرات دیگر بیشتراست. افراد دیگری که در حدود یک دهم کلیه ساکنین تپه را تشکیل می‌دهند و با کارگرانتفاوت دارند سربازها هستند که رنگشان زرد و سرشان بیضی شکل است و یک جفت آروارهبلند و نوک تیز دارند که سلاح آنها را تشکیل می‌دهد کار آنها دفاع در برابر هجومدشمنان خارجی است. سربازها در کار کارگرها شرکت ندارند ولی همیشه برای حمله بهدشمنانی که می‌خواهند به زور وارد جایگاه آنها شوند آماده‌اند. بزرگ‌ترین دشمنموریانه‌ها، مورچه‌ها هستند که اگر آنها را بگیرند فورا می‌کشند و لاشه شان را برایتغذیه به لانه خود می‌برند.

لانه‌سازی

در مناطق مدارگانی، بسیاری از موریانه‌ها لانه سازی می‌کنند. لانه‌هایی به صورت تپه‌ها و گنبدها که حدود ۸ متر وسعت و ارتفاعی شاید بیشتر از ۵متر از سطح زمین دارند. برخی دیگر از موریانه‌ها درخت آشیان هستند، یعنیآشیانه‌هایی به اندازه‌های گوناگون معمولاً به بزرگی یک توپ بستکبال، بر فرازدرختان می‌سازند. موریانه‌ها در داخل چنین آشیانه‌هایی خود را از خطر حمله پرندگان،سوسمارها، عنکبوت‌ها و مورچه‌ها مصون می‌دارند.

آشیانه برخی از موریانه‌های افریقایی مانند چتر است، طوری که آبباران به اطراف آن سرازیر می‌شود. دسته‌ای دیگر از موریانه‌ها، لانه خود را بهگونه‌ای می‌سازند که دمای درون آن هماهنگ‌پذیر گردد. لانه و آشیانه سازی موریانه‌هانمونه شگرفی از کار غریزی است. این کار بر عهده کارگران نوزاد نهاده شده است. چراکه کارگران تازه تولد یافته هیچگاه در لانه پدر و مادر خود زیست نمی‌کنند و درنتیجه راهی برای آموختن لانه سازی ندارند.

موریانه جزو حشراتی می باشند که امروزه یکی از مخربترین موجوداتزنده در سیستمهای شهری می باشند . برای نابودی این حشرات دستگاهها و روشهای مدرنیدر حال حاضر وجود دارد که گروه محققین دفع آفات ایران آماده کمک به کلیه عزیزانی کهبا مشکلاتی در این خصوص مواجه شده اند را دارد.

منبع : سایت آفتاب

/ 1 نظر / 2 بازدید
جلبک

سلام من یه گلسنگ دارم،البته این اسمو فروشنده موقع خریدش بهم گفت و مطمئن نیستم که درست باشه . برگهای پهنو کوچکی داره که توی بزرگترین حالت اندازه ی نصف کف دست هم نمیشن ،رنگ برگها ابلق و تقریبا توی نور خوب رگبرگهاش سفیدن. گلدونه قشنگی بودو داشت خوب رشد میکرد که دو سه روز پیش متوجه شدم برگاش داره زرد میشه ،و نوکشون سوخته. دیشب دقت کردم دیدم روی همه ی ساقه ها پر از حشرات کوچک لارو گونه (شبیه بچه کرمهای سفید رنگ یکی،دو میلیمتری )،بطوری که تقریا ساقه گیاه بجای سبز ،سفید دیده میشد. نمیدونم اینا چین و چرا بوجود اومدن. میشه کمکم کنین تا از بین ببرمشون. البته دیشب حشره کش زدم بهشون (تار و مار) وگذاشتمش تو تراس،صبح از تعدادشون کم شده بود ولی باز هم وجود داشتن. لطف بزرگی کردین اگه کمکم کنین.